Lưới lọc xơ vải của máy sấy quần áo phải được làm sạch sau mỗi mẻ sấy, không phải mỗi tuần. Với máy ngưng tụ, bình chứa nước đổ sau mỗi lần sấy và dàn ngưng tụ rửa khoảng 1–2 tháng. Với máy thông hơi, ống thoát hơi ra ngoài kiểm khoảng 6 tháng và nhờ thợ thông cả đường ống khoảng mỗi năm. Máy bơm nhiệt có thêm một tấm lọc phụ, rửa theo đèn báo hoặc vài tuần một lần.
Lý do nhịp dày như vậy là xơ vải. Mỗi mẻ sấy, quần áo rụng ra một lớp xơ mịn, nhẹ và rất dễ bắt lửa. Lưới lọc chặn phần lớn, phần còn lại theo hơi nóng đi vào ống và lòng máy. Xơ dồn lại thì máy sấy lâu khô, nóng hơn, tốn điện hơn, và trong trường hợp xấu là nguy cơ cháy. Mùa nồm và mùa mưa máy chạy nhiều nhất, cũng là lúc dễ quên nhất.
Lịch theo kiểu máy sấy
Trước hết xem máy nhà bạn thuộc kiểu nào, sách hướng dẫn ghi rõ: máy thông hơi có ống mềm dẫn hơi ra ngoài, máy ngưng tụ có bình chứa nước rút ra được, máy bơm nhiệt cũng có bình nước nhưng thêm bộ lọc phụ.
| Hạng mục | Bao lâu một lần | Tự làm hay gọi thợ | Dấu hiệu cần làm sớm hơn |
|---|---|---|---|
| Làm sạch lưới lọc xơ vải ở cửa máy | Sau mỗi mẻ | Tự làm | Đèn báo lọc, quần áo lâu khô |
| Đổ bình nước (máy ngưng tụ, bơm nhiệt) | Sau mỗi mẻ hoặc khi đèn báo | Tự làm | Máy dừng giữa chừng |
| Rửa dàn ngưng tụ hoặc bộ lọc phụ | Khoảng 1–2 tháng; theo đèn báo nếu có | Tự làm theo sách hướng dẫn | Máy sấy lâu hơn dù lưới chính sạch |
| Lau cảm biến độ ẩm trong lồng | Khoảng 1 tháng | Tự làm | Máy dừng sớm khi quần áo còn ẩm |
| Kiểm ống thoát hơi, đầu ống ngoài tường (máy thông hơi) | Khoảng 6 tháng | Nhìn bằng mắt | Ống gập, rách, đầu ống bám xơ |
| Thông toàn bộ đường ống, vệ sinh lòng máy | Khoảng 1 năm | Thợ | Máy nóng ran, có mùi khét nhẹ, sấy lâu gấp rưỡi |
Nhịp ghi trong sách hướng dẫn của máy sấy là chuẩn, bảng là mức tham khảo cho gia đình sấy đều đặn. Nhà có chó mèo rụng lông hoặc hay sấy khăn bông, chăn nỉ thì xơ ra nhiều hơn, lấy nhịp ngắn.
Một phút sau mỗi mẻ, mười phút mỗi tháng
Việc sau mỗi mẻ rất nhanh nên dễ biến thành thói quen; việc mỗi tháng gom lại làm một lượt:
- Sau mỗi mẻ: mở cửa, kéo lưới lọc xơ ra, gạt lớp xơ bằng tay hoặc bàn chải mềm, lắp lại. Máy ngưng tụ thì rút bình nước đổ đi, lắp lại đúng rãnh.
- Mỗi tháng: rút phích máy sấy trước khi làm các bước sau.
- Rửa lưới lọc xơ dưới vòi nước để gỡ lớp màng mỏng do nước xả vải đọng lại, thứ mà gạt tay không hết. Để khô hẳn rồi mới lắp.
- Lau hai thanh kim loại cảm biến độ ẩm trong lồng bằng khăn ẩm, rồi lau khô.
- Máy ngưng tụ hoặc bơm nhiệt: tháo dàn ngưng hoặc tấm lọc phụ theo đúng chỉ dẫn trong sách, xả nước cho trôi xơ, không chà bằng vật cứng làm cong lá tản nhiệt.
- Máy thông hơi: nhìn dọc ống mềm phía sau máy, xem có gập, bẹp, rách không. Nhìn đầu ống phía ngoài tường xem có xơ bám, có tổ côn trùng không.
- Cắm điện, ghi ngày vào sổ.
Không tháo vỏ máy, không tháo bộ gia nhiệt hay quạt bên trong. Những phần đó có dây điện và nhiệt độ cao, là việc của thợ.
Dấu hiệu máy sấy cần làm sớm hơn lịch
Một mẻ đồ thường khô lâu hơn trước. Đây là dấu hiệu sớm nhất của xơ dồn. Kiểm lưới lọc, dàn ngưng và ống thoát trước, đừng tăng thời gian sấy để bù.
Thân máy hoặc mặt trên nóng hơn bình thường. Hơi nóng không thoát ra được nên dồn lại trong máy. Ngắt máy, kiểm ống thoát và lưới lọc. Hết nghẽn mà máy vẫn nóng thì gọi thợ.
Có mùi khét nhẹ khi sấy. Dừng máy, rút phích ngay. Xơ có thể đã bám vào gần bộ gia nhiệt. Không chạy lại cho tới khi thợ kiểm và vệ sinh lòng máy.
Quần áo ra có xơ bám nhiều. Lưới lọc rách hoặc lắp không khít, xơ lọt qua lưới và quay ngược vào lồng. Kiểm lưới, thay nếu rách. Lưới thay phải đúng đời máy, lưới lắp lỏng còn tệ hơn lưới cũ.
Máy dừng giữa chừng dù chưa hết thời gian. Với máy ngưng tụ, bình nước đầy hoặc lắp lệch rãnh. Với mọi loại máy, cảm biến độ ẩm phủ lớp màng nước xả vải làm máy tưởng đồ đã khô. Đổ bình, lau cảm biến rồi chạy lại.
Phòng đặt máy ẩm hơn, kính mờ hơi nước. Với máy thông hơi, ống có thể đã tuột hoặc thủng, hơi ẩm xả vào phòng. Kiểm khớp nối ống phía sau máy.
Mùa nồm, mùa mưa: lúc máy sấy làm việc nặng nhất
Ở miền Bắc mùa nồm kéo dài nhiều tuần, quần áo phơi không khô, máy sấy chạy gần như mỗi ngày, có nhà chạy hai ba mẻ. Ở miền Nam, mùa mưa chiều cũng khiến nhiều nhà dồn đồ vào máy. Đây là lúc lượng xơ tăng mạnh nhất trong năm. Nên làm lượt kiểm tháng ngay trước mùa, và rút nhịp rửa dàn ngưng còn khoảng ba bốn tuần trong mùa.
Một chuyện riêng của mùa nồm: lưới lọc và dàn ngưng ẩm lâu khô, xơ vải dính thành mảng như nỉ, gạt tay khó sạch. Rửa nước rồi phơi lưới ở chỗ thoáng, có thể lau khô bằng khăn. Đặt máy sấy trong phòng kín không cửa sổ thì nên mở cửa phòng khi sấy, máy ngưng tụ vẫn toả nhiệt và một ít hơi ẩm ra phòng.
Trước mùa mưa bão, kiểm đầu ống thoát hơi phía ngoài tường: nắp chắn gió có đóng mở trơn không, có bị lá cây, tổ chim bịt không. Đầu ống ở cao thì nhìn từ dưới lên, cần với tới thì nhờ thợ có thang và dây an toàn.
Sau mùa nồm là lúc hợp lý để gọi thợ thông đường ống và vệ sinh lòng máy, nếu máy đã chạy nhiều suốt mùa. Làm lúc này thì máy sạch cho cả năm sau, thợ cũng ít bận hơn giữa mùa.
Việc thợ làm trong một lần vệ sinh máy sấy
Người dùng chỉ chạm tới phần lộ ra: lưới lọc, bình nước, dàn ngưng tháo được, cảm biến và phần ống nhìn thấy. Bên trong máy còn một đường dẫn khí từ lồng tới quạt và bộ gia nhiệt, nơi xơ lọt qua lưới tích dần theo năm tháng. Phần đó phải tháo vỏ mới tới, là việc của thợ có chuyên môn.
Một lần thợ làm đúng thường gồm: rút điện và kéo máy ra khỏi tường cẩn thận; tháo ống thoát, dùng chổi dài hoặc máy hút chuyên dụng thông toàn bộ ống tới đầu ngoài tường; tháo vỏ, hút xơ trong khoang quạt và quanh bộ gia nhiệt; kiểm dây curoa và con lăn của lồng; lắp lại và chạy thử một mẻ ngắn có khăn ướt để xem khô bình thường.
Khi gọi thợ, nói rõ máy nhà mình là kiểu gì, đã dùng bao lâu, sấy bao nhiêu mẻ mỗi tuần, đã làm sạch lưới và dàn ngưng chưa. Câu ngắn như "máy nhà mình sấy lâu gấp rưỡi dù lưới đã sạch, anh/chị thông ống và kiểm lòng máy giúp" giúp thợ chuẩn bị đúng dụng cụ. Thợ đề nghị thay linh kiện thì xin xem linh kiện cũ, hỏi vì sao và bảo hành bao lâu.
Ba nhà, ba cách dùng máy sấy
Căn hộ tầng cao của một gia đình bốn người, không có ban công phơi đồ, máy sấy ngưng tụ đặt chồng trên máy giặt trong lô gia. Máy chạy mỗi ngày quanh năm, nhiều hôm hai mẻ. Nhà này nên coi việc gạt lưới và đổ bình là bước cuối của mỗi lần giặt, rửa dàn ngưng mỗi tháng thay vì hai tháng, và gọi thợ mỗi năm vào cuối mùa nồm.
Nhà phố có sân thượng phơi đồ, máy sấy thông hơi chỉ dùng mùa mưa và những hôm vội. Cả năm chạy chừng vài chục mẻ. Lịch nhẹ hơn hẳn: lưới vẫn gạt sau mỗi mẻ, còn ống thoát và đầu ống ngoài tường kiểm hai lần một năm, trước mùa mưa và sau mùa mưa. Thợ có thể hai năm mới cần gọi một lần nếu máy sấy vẫn nhanh khô.
Một phòng trọ dùng chung máy sấy cho cả dãy: nhiều người dùng, không ai nhớ gạt lưới. Ở đây cách hiệu quả là dán một dòng nhắc cạnh máy "gạt lưới lọc sau khi sấy", và chủ nhà giữ lượt kiểm tháng. Máy dùng chung mà bỏ lưới lọc đầy xơ là rủi ro cho cả dãy nhà, không chỉ cho người đang sấy. Chủ nhà cũng nên giữ một trang sổ riêng cho máy dùng chung, ghi ngày rửa dàn ngưng và lần gọi thợ, để khi có người thuê phàn nàn máy lâu khô thì biết ngay lần cuối làm là khi nào.
Ghi sổ máy sấy và việc làm thừa
Việc sau mỗi mẻ không cần ghi. Sổ chỉ ghi các việc theo tháng và theo năm:
- Ngày rửa lưới lọc, rửa dàn ngưng hoặc tấm lọc phụ, lau cảm biến.
- Ngày kiểm ống thoát hơi và đầu ống ngoài tường, tình trạng thấy được.
- Lần thợ vệ sinh lòng máy: tên thợ, việc đã làm, phụ tùng thay.
- Số mẻ mỗi tuần trong mùa cao điểm, để biết năm sau có nên rút lịch.
- Mốc kế tiếp.
Vài việc làm thừa nên bỏ: cho tờ giấy thơm vào mỗi mẻ rồi không rửa lưới, vì lớp sáp từ giấy thơm phủ lên lưới làm khí đi qua kém; nhét đầy lồng cho đỡ tốn mẻ, vì đồ khô không đều và máy phải chạy lâu hơn; sấy lại đồ đã gần khô chỉ cho thơm. Đặt nhắc hằng tháng trên điện thoại cho lượt mười phút, nhắc hằng năm vào cuối mùa nồm cho lượt của thợ.
Câu hỏi thường gặp
Có cần làm sạch lưới lọc xơ sau mỗi mẻ sấy thật không?
Có. Lưới lọc đầy xơ làm khí nóng đi chậm, máy sấy lâu và nóng hơn. Xơ vải cũng dễ bắt lửa, nên giữ lưới sạch là việc an toàn chứ không chỉ để tiết kiệm điện. Gạt xơ mất chưa tới một phút mỗi lần.
Máy sấy ngưng tụ có cần ống thoát hơi không?
Không cần ống dẫn ra ngoài vì hơi ẩm được ngưng thành nước chứa trong bình hoặc xả theo ống nước. Đổi lại phải đổ bình nước sau mỗi lần sấy và rửa dàn ngưng định kỳ theo sách hướng dẫn.
Máy sấy quần áo lâu khô có phải do máy yếu đi không?
Phần lớn trường hợp là do xơ vải bám ở lưới lọc, dàn ngưng hoặc đường ống, hoặc do nhồi quá nhiều đồ. Làm sạch lần lượt các chỗ đó và sấy với lượng đồ vừa phải. Vẫn lâu khô bất thường thì gọi thợ kiểm.
Có thể sấy chăn bông, gối lông trong máy sấy gia đình không?
Tuỳ máy và tuỳ nhãn giặt của đồ. Đồ to và dày làm máy chạy lâu và nhả nhiều xơ, nên sau mẻ đó kiểm kỹ lưới lọc và dàn ngưng. Đọc sách hướng dẫn về khối lượng tối đa cho mỗi mẻ.
Đặt máy sấy chồng lên máy giặt có ảnh hưởng gì tới lịch bảo dưỡng không?
Lịch giữ nguyên, nhưng máy chồng thường ở cao nên lưới lọc và bình nước vẫn dễ với, còn phía sau thì khó nhìn. Kiểm ống và khung chồng chắc chắn mỗi khi thợ đến, và dùng bộ khung chồng đúng loại theo hướng dẫn của máy.