DuyTri.comDuy Trì
Ô tô: lịch bảo dưỡng định kỳ

Kiểm tra ô tô trước chuyến đi xa: danh sách tự soát một tuần trước và sáng hôm đi

Một tuần trước chuyến đi dài là lúc đặt xưởng nếu sắp tới hạn; sáng hôm đi là mười lăm phút tự soát lốp, dầu, nước, đèn, phanh và đồ mang theo trong xe.

A Vietnamese father kneels beside the rear tire of a loaded family SUV in a driveway at sunrise, a child holding a small bag in the background, side angle, golden light

Trước chuyến đi xa, chia việc làm hai đợt: khoảng một tuần trước, xem sổ xe, nếu còn dưới 1.000 km hoặc dưới một tháng là tới hạn bảo dưỡng thì đặt xưởng làm luôn; sáng hôm đi, dành mười lăm phút tự soát lốp, dầu, nước làm mát, đèn, phanh và đồ mang theo. Chuyến đi trên vài trăm cây số mà xe đã quá mốc dầu thì đừng để dịp sau.

Phần lớn sự cố dọc đường như thủng lốp, hết nước rửa kính, đèn cháy, ắc quy yếu đều báo trước nếu bạn nhìn đúng chỗ vào đúng lúc. Danh sách dưới đây viết cho người lái gia đình, không cần dụng cụ chuyên dụng, kèm những thứ nên giao xưởng, những thứ không cần làm thêm, và cách ghi lại để chuyến sau nhanh hơn.

Hai đợt kiểm: một tuần trước và sáng hôm đi

Bảng chia việc theo thời điểm. Đợt một tuần trước cho bạn thời gian sửa nếu thấy vấn đề; đợt sáng hôm đi chỉ xác nhận lại.

Hạng mụcKhi nàoTự làm hay gọi thợDấu hiệu cần đưa xưởng trước khi đi
Mốc bảo dưỡng trong sổMột tuần trướcTự đọc sổ, đặt xưởng nếu sắp tớiCòn dưới 1.000 km hoặc dưới một tháng tới hạn
Lốp và lốp dự phòngMột tuần trước và sáng hôm điTự đo, tự nhìnGai mòn sát vạch, vết phồng, vết cắt hông lốp
PhanhMột tuần trướcTự cảm nhận; xưởng kiểm nếu nghiKêu rít, bàn đạp mềm, xe kéo lệch
Ắc quyMột tuần trướcThợ kiểmĐề nặng buổi sáng, ắc quy đã dùng vài năm
Dầu máy, nước làm mát, nước rửa kínhSáng hôm đi (máy nguội)Tự nhìnMức dưới vạch thấp
Đèn, xi nhan, gạt mưa, còiSáng hôm điTự thửĐèn tắt một bên, gạt để vệt
Điều hoàMột tuần trướcTự thử; xưởng nếu kém mátGió yếu, mùi lạ

Mốc trong sổ hướng dẫn của xe là chuẩn; bảng là khoảng tham khảo để lên lịch chuẩn bị cho chuyến đi dài của xe gia đình.

Một tuần trước: việc nên giao xưởng

Mở sổ xe xem lần thay dầu gần nhất và mốc hẹn. Nếu chuyến đi sẽ đẩy xe vượt mốc giữa đường, làm luôn trước khi đi. Gọi đặt lịch và nói rõ: "Nhà mình sắp đi xa khoảng chừng này cây số, chở cả nhà và đồ. Anh chị làm giúp lượt bảo dưỡng tới hạn, kiểm thêm phanh, lốp, ắc quy và điều hoà, có gì cần làm trước chuyến đi thì báo."

Đặt sớm một tuần thay vì một ngày vì hai lý do. Xưởng dịp lễ, Tết thường kín lịch. Và nếu thợ phát hiện cần thay lốp hay má phanh, bạn còn thời gian chờ phụ tùng mà không phải chọn vội.

Việc của thợ trong lượt này: kiểm độ mòn lốp và lốp dự phòng, kiểm phanh, đo ắc quy, nhìn dây đai, ống nước, các chỗ rò rỉ, thử điều hoà. Thợ làm đúng sẽ nói rõ cái nào an toàn cho chuyến đi, cái nào nên làm khi về, chứ không gom tất cả vào một lần thay.

Sáng hôm đi: mười lăm phút theo thứ tự

Làm khi xe đã đỗ qua đêm, máy nguội, trước khi chất đồ lên xe. Mỗi bước là một việc nhìn hoặc thử, không cần dụng cụ ngoài đồng hồ đo áp suất lốp.

  1. Đi một vòng quanh xe, nhìn bốn lốp, nhìn nền chỗ đỗ xem có vệt chất lỏng.
  2. Đo áp suất bốn lốp; nếu chở đủ người và hành lý, dùng mức áp suất cho xe chở nặng ghi ở khung cửa hoặc trong sổ xe.
  3. Kiểm lốp dự phòng có đủ hơi, bộ kích và cờ lê có trong xe; nếu xe dùng bộ vá lốp thay lốp dự phòng, xem dung dịch còn hạn.
  4. Mở capo nhìn que thăm dầu, mức nước làm mát qua vạch bình phụ, mức nước rửa kính; châm nước rửa kính nếu thiếu.
  5. Nổ máy, xem các đèn báo tắt hết; thử đèn pha, cốt, xi nhan, đèn phanh, gạt mưa, còi.
  6. Chất đồ: đồ nặng xuống dưới và sát lưng ghế sau, không để đồ che kính hậu, không để vật cứng rời trên bảng táp-lô.
  7. Đạp phanh vài lần ở tốc độ thấp ngay khi ra khỏi nhà để cảm nhận phanh với xe đã chở nặng.

Thấy đèn báo không tắt, lốp phồng hoặc vệt dầu mới dưới gầm thì hoãn giờ đi, gọi xưởng hỏi trước. Một giờ chậm trễ ở nhà dễ chịu hơn nhiều so với một sự cố trên đường cao tốc.

Đồ nên có sẵn trong xe khi đi xa

Không cần mua cả thùng phụ kiện. Danh sách dưới đây là những thứ hay thiếu đúng lúc cần, gom vào một túi để trong cốp:

  • Đèn pin hoặc đèn đội đầu, pin dự phòng.
  • Tam giác cảnh báo phản quang và áo phản quang cho người lái.
  • Găng tay, khăn lau, chai nước ngọt để rửa tay và dùng khi cần.
  • Đồng hồ đo áp suất lốp loại nhỏ.
  • Bộ sơ cứu cơ bản đã kiểm hạn dùng.
  • Bản chụp giấy tờ xe và bảo hiểm trên điện thoại, cùng bản giấy để trong ngăn kéo.
  • Sạc điện thoại trên xe và một sạc dự phòng đầy.
  • Nước uống, đồ ăn nhẹ, túi rác.

Cáp câu ắc quy chỉ nên mang nếu người lái đã được thợ chỉ cách dùng an toàn với chính xe đó; nếu chưa quen, gọi cứu hộ là lựa chọn an toàn hơn. Kiểm túi này mỗi năm một lần, cùng lúc với mốc bảo dưỡng lớn.

Trên đường: nghỉ giữa chặng cũng là lúc nhìn xe

Khoảng hai giờ lái nên nghỉ một lần cho người lái tỉnh táo. Lúc dừng, dành hai phút đi vòng quanh xe: lốp nào trông xẹp hơn, có mùi khét hay mùi nóng lạ quanh bánh xe, có nhỏ giọt dưới gầm không. Không sờ vào vành, đĩa phanh hay nắp két nước vì chúng rất nóng sau chặng dài.

Nếu chuyến đi có nhiều người lái thay nhau, mỗi lần đổi lái nhắc người mới đọc nhanh táp-lô và kể lại những gì vừa thấy. Nhìn táp-lô trong lúc lái: kim nhiệt độ máy nhích cao hơn thường lệ khi leo dốc dài hoặc tắc đường dưới nắng là dấu hiệu nên tìm chỗ an toàn để dừng, tắt điều hoà, giảm tải cho máy. Đèn báo phanh, áp suất dầu hay nhiệt độ sáng đỏ thì dừng xe ở chỗ an toàn, bật cảnh báo, gọi cứu hộ.

Đổ xăng khi bình còn khoảng một phần tư, không chờ cạn. Trên các cung đường vắng, trạm xăng có thể cách nhau xa hơn bạn nghĩ. Mỗi lần đổ xăng, tranh thủ nhìn lại lốp và lau kính chắn gió, đèn pha; xác côn trùng bám dày trên kính sau một chặng đêm làm tầm nhìn giảm rõ khi trời mưa.

Không cần làm thêm gì trước chuyến đi

Có những việc hay được mời làm trước dịp lễ mà xe chưa cần: súc rửa động cơ, vệ sinh kim phun, thay nước làm mát chưa tới hạn, thay lọc nhiên liệu khi sổ xe chưa yêu cầu. Nếu xưởng đề nghị, hỏi lại: "Hạng mục này sổ xe ghi ở mốc nào, xe nhà mình đang ở đâu so với mốc đó?" Chưa tới hạn và không có dấu hiệu thì để đúng lịch.

Cũng không cần thay lốp mới chỉ vì sắp đi xa nếu lốp còn đủ gai, không có vết phồng, không quá cũ theo năm sản xuất in trên hông lốp. Ngược lại, lốp đã mòn sát vạch chỉ báo thì đừng tiếc, vì đi xa là lúc lốp chịu nóng và tải nặng nhất.

Điều quan trọng không phải là làm nhiều mà là làm đúng phần đã tới hạn, và biết chắc xe không mang theo một vấn đề đã báo từ trước.

Một ví dụ: gia đình bốn người về quê cách nhà khoảng 300 km, xe thay dầu cách đây bốn tháng và còn khoảng 3.000 km mới tới mốc. Chuyến đi khứ hồi chưa làm xe vượt mốc, nên không cần ra xưởng; chỉ cần đợt tự soát sáng hôm đi, đo lốp theo mức chở nặng và kiểm lốp dự phòng. Nếu xe chỉ còn vài trăm cây số tới mốc, thay dầu trước khi đi là hợp lý.

Sau chuyến đi: ba việc trong tuần đầu về nhà

Chuyến đi dài làm xe chịu tải nặng, nắng nóng, bụi và có khi cả mưa, nên vài ngày sau khi về là lúc nhìn lại. Việc thứ nhất là rửa xe, nhất là gầm và hốc bánh nếu đã đi qua đường đất, đường ven biển hoặc mưa nhiều. Lấy hết đồ ra khỏi cốp, giũ thảm, hút bụi khe ghế.

Việc thứ hai là đo lại áp suất lốp và đưa về mức thường ngày nếu trước đó đã bơm theo mức chở nặng. Nhìn hông lốp và gai lốp xem có vết cắt, đá kẹt hay mòn lệch mới.

Việc thứ ba là đọc lại sổ: chuyến đi đã cộng thêm bao nhiêu km, mốc thay dầu kế tiếp còn bao xa. Nếu dọc đường có điều gì khác thường, đặt lịch xưởng ngay trong tuần, khi bạn còn nhớ rõ hoàn cảnh. Đường đèo dốc dài đặc biệt làm phanh làm việc nặng, nên sau chuyến đi núi, nhắc thợ xem phanh ở lượt gần nhất.

Ghi lại để chuyến sau nhanh hơn

Sau mỗi chuyến đi xa, ghi vào sổ xe một dòng: ngày đi, ngày về, số km đi được, có sự cố gì dọc đường, đã làm gì trước khi đi. Nếu chuyến đi làm xe vượt mốc thay dầu, ghi mốc mới ngay và đặt lời nhắc trên lịch điện thoại.

Chép danh sách sáng hôm đi ở trên vào trang cuối sổ hoặc một ghi chú trên điện thoại, đánh dấu những mục đã làm. Lần sau chỉ việc mở ra đi theo. Với gia đình về quê mỗi dịp Tết, đặt một lời nhắc lặp lại mỗi năm vào khoảng ba tuần trước Tết với nội dung "đặt xưởng kiểm xe trước khi về quê".

Nếu dọc đường có điều gì khác thường, như tiếng kêu khi phanh hay kim nhiệt nhích cao lúc leo dốc, ghi lại thời điểm và hoàn cảnh. Khi về, kể đúng như vậy với thợ, thay vì "lúc đi có gì đó lạ lạ".

Câu hỏi thường gặp

Trước chuyến đi xa bao lâu thì nên mang xe đi kiểm?

Khoảng một tuần trước là vừa: đủ thời gian để xưởng xếp lịch và để thay phụ tùng nếu cần. Dịp lễ, Tết nên đặt sớm hơn vì xưởng thường kín lịch những ngày sát kỳ nghỉ.

Chở nặng đi xa có cần bơm lốp cao hơn không?

Nhiều xe có mức áp suất riêng cho trường hợp chở đủ tải, ghi ở khung cửa bên lái hoặc trong sổ xe. Đo khi lốp nguội và dùng đúng mức đó; không tự bơm cao hơn mức hãng ghi.

Xe gần tới hạn thay dầu có nên đi xa rồi về mới thay?

Nếu chuyến đi sẽ làm xe vượt mốc đáng kể, nên thay trước khi đi. Còn xa mốc thì không cần, chỉ cần kiểm mức dầu sáng hôm đi và ghi số km để biết khi về còn bao nhiêu.

Lốp dự phòng cần kiểm những gì?

Kiểm áp suất, nhìn gai và hông lốp, xem bộ kích và cờ lê có đủ trong xe. Lốp dự phòng hay bị quên nhiều năm, nên đưa vào danh sách kiểm mỗi lần đo lốp chính trước chuyến đi xa.

Đang đi đường dài thấy kim nhiệt độ máy tăng thì làm gì?

Tìm chỗ an toàn để dừng, tắt điều hoà, để máy chạy chậm hoặc tắt máy theo hướng dẫn trong sổ xe, không mở nắp két nước khi đang nóng. Nếu kim lên sát vạch đỏ hoặc đèn báo sáng, gọi cứu hộ thay vì cố chạy tiếp.

Có cần mang cáp câu ắc quy khi đi xa không?

Chỉ nên mang nếu người lái đã được chỉ cách dùng an toàn với chính xe đó. Câu sai cực có thể làm hỏng hệ thống điện của xe; với người chưa quen, gọi cứu hộ là lựa chọn an toàn hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138