DuyTri.comDuy Trì
Tủ lạnh, máy giặt và đồ bếp

Lịch bảo dưỡng tủ lạnh trong năm: gioăng cửa, dàn tản nhiệt sau tủ và khay nước xả

Tủ lạnh cần lau gioăng mỗi tháng, hút bụi dàn tản nhiệt sau tủ khoảng 6 tháng, dọn ngăn mỗi tuần. Lịch theo mùa, dấu hiệu tới hạn sớm và lúc nên gọi thợ.

An elderly Vietnamese man pulls a tall refrigerator slightly away from the kitchen wall and vacuums dust from the back coils, viewed from behind, warm afternoon light

Tủ lạnh ít đòi hỏi nhất trong các đồ điện trong nhà, nhưng không phải không đòi hỏi gì. Nhịp hợp lý là: dọn ngăn và lau vết đổ mỗi tuần, lau gioăng cửa và thử độ kín mỗi tháng, hút bụi dàn tản nhiệt phía sau hoặc dưới gầm tủ khoảng 6 tháng một lần, và một lượt kiểm tổng trước mùa nóng. Tủ chạy êm suốt mười năm thường là tủ được làm đều mấy việc nhỏ này.

Phần lớn tủ lạnh hỏng sớm không vì máy kém mà vì phải chạy quá sức: cửa hở, dàn tản nhiệt phủ bụi, tủ kê sát tường hoặc sát bếp. Máy nén chạy liên tục, tiền điện tăng, đồ ăn kém tươi, rồi một ngày nóng bức thì máy dừng. Bảng lịch dưới đây xếp việc theo tuần, tháng, mùa và năm để bạn đặt nhắc một lần là xong. Việc nào tự làm được, việc nào nên để thợ cũng được tách riêng, để bạn không phải đoán.

Bảng lịch tủ lạnh theo tuần, tháng, mùa

Mỗi dòng ghi rõ việc gì, nhịp bao lâu, ai làm và dấu hiệu báo bạn nên làm sớm. Tủ hai cánh, tủ ngăn đá dưới hay tủ mini đều dùng được bảng này:

Hạng mụcBao lâu một lầnTự làm hay gọi thợDấu hiệu cần làm sớm hơn
Dọn đồ quá hạn, lau vết đổ trên kệMỗi tuần, trước buổi đi chợ lớnTự làmCó mùi khi mở cửa
Lau gioăng cửa, thử độ kín bằng tờ giấyMỗi thángTự làmĐọng nước quanh mép cửa, cửa tự bật hé
Thông lỗ thoát nước ở vách sau ngăn mátKhoảng 3 thángTự làmNước đọng dưới đáy ngăn mát hoặc ngăn rau
Hút bụi dàn tản nhiệt sau tủ hoặc dưới gầmKhoảng 6 tháng; nhà nhiều bụi, có chó mèo thì 3–4 thángTự làm, rút điện trướcHông tủ nóng ran, máy chạy liên tục
Rửa khay hứng nước xả đá trên lốc máy (nếu tháo được)Khoảng 6 thángTự làm nếu khay rút ra dễ, không thì để thợMùi hôi từ phía sau, côn trùng quanh gầm tủ
Rửa toàn bộ khay, kệ, hộcKhoảng 3–4 thángTự làmBẩn bám khó lau, nấm mốc ở góc hộc
Thợ kiểm tổng: dòng điện, máy nén, quạt, gas (khi có dấu hiệu)Không cần định kỳ; khi kém lạnh, kêu lạThợĐồ ăn hỏng nhanh, đá không đông dù đã chỉnh mức lạnh

Khoảng cách trong sách hướng dẫn của tủ là chuẩn, bảng trên là mức tham khảo cho gia đình. Tủ đặt ở bếp nhiều dầu mỡ hoặc phòng không có điều hoà mùa nóng nên lấy nhịp ngắn.

Hút bụi dàn tản nhiệt: việc hay bị quên nhất

Dàn tản nhiệt là nơi tủ thải nhiệt ra ngoài. Bụi phủ dày thì nhiệt không thoát được, máy nén phải chạy lâu hơn. Tủ đời cũ có dàn lưới đen sau lưng, tủ đời mới thường giấu dàn dưới gầm sau một tấm chắn có khe. Cách làm an toàn:

  1. Rút phích tủ lạnh. Không cần lấy đồ ra nếu làm trong mười lăm, hai mươi phút và không mở cửa tủ.
  2. Kéo tủ ra khỏi tường từ từ, giữ thẳng, không nghiêng. Sàn trơn thì nhờ một người giữ phía bên kia.
  3. Dùng máy hút bụi với đầu chổi mềm hút dọc dàn lưới, hoặc qua khe tấm chắn dưới gầm. Không dùng nước, không xịt khí nén vào vùng có dây điện.
  4. Lau sàn chỗ tủ đứng, xem có vệt nước hay dầu bất thường không và ghi lại nếu có.
  5. Đẩy tủ về chỗ, chừa khoảng hở phía sau và hai bên theo sách hướng dẫn, thường vài phân tới mười phân.
  6. Chờ khoảng năm phút rồi cắm điện lại, ghi ngày vào sổ.

Đừng tháo nắp che lốc máy hay tấm sau bắt vít. Những phần nằm trong đó có dây điện và ống gas, là việc của thợ. Người thường chỉ làm sạch phần lộ ra ngoài.

Thử độ kín gioăng cửa và vì sao nó quan trọng

Gioăng cửa là dải cao su mềm quanh mép cửa. Khi nó chai, rách hoặc bám bẩn, hơi lạnh rò ra ngoài liên tục, hơi nóng ẩm lọt vào trong. Kết quả là tủ đọng nước, ngăn đá đóng tuyết nhanh, máy chạy không nghỉ. Đây cũng là bộ phận rẻ và dễ thay nhất, nên bắt bệnh sớm là có lợi.

Cách thử đơn giản: kẹp một tờ giấy mỏng vào giữa cửa và thân tủ rồi đóng cửa, kéo nhẹ. Nếu tờ giấy rút ra dễ dàng, gioăng chỗ đó không kín. Làm ở bốn cạnh, nhất là hai góc dưới, nơi gioăng hay bị đè cong. Tủ hai cánh thì thử cả khe giữa hai cánh.

Mỗi tháng lau gioăng bằng khăn ẩm với nước ấm pha chút nước rửa bát, lau sâu vào nếp gấp, rồi lau khô. Chỗ có vết mốc đen thì lau lại bằng nước pha giấm loãng. Không dùng dao, không dùng chất tẩy mạnh. Nếu thử giấy thấy hở dù đã lau sạch, hoặc gioăng có vết rách, ghi lại số model trên tem bên trong tủ và gọi thợ thay gioăng đúng loại.

Cũng nên xem tủ có đứng thẳng không. Tủ hơi ngả về phía sau giúp cửa tự khép. Tủ nghiêng về trước làm cửa luôn hé một chút dù gioăng còn tốt. Chỉnh chân tủ là việc tự làm được, xoay chân vặn ở góc trước cho tới khi cửa tự đóng nhẹ.

Lịch theo mùa: trước mùa nóng, mùa nồm và Tết

Trước mùa nóng. Đây là lúc nên làm lượt kiểm lớn trong năm: hút bụi dàn tản nhiệt, thử gioăng, kiểm khoảng hở quanh tủ, dọn bớt đồ để hơi lạnh lưu thông. Mùa nóng tủ phải làm việc nhiều nhất, một dàn tản nhiệt sạch giúp máy nén không quá tải.

Mùa nồm ẩm ở miền Bắc. Mép cửa và gioăng dễ đọng nước, mốc nhanh hơn. Lau gioăng hai tuần một lần thay vì mỗi tháng, đóng cửa tủ dứt khoát, không để cửa mở lâu khi lấy đồ.

Trước Tết hoặc trước đợt tích đồ. Dọn sạch, rửa khay kệ, thông lỗ thoát nước trước khi chất đầy. Tủ chất kín khe gió thì ngăn mát lạnh không đều, đồ ở góc trong dễ đông đá trong khi đồ gần cửa lại hỏng.

Mùa mưa bão. Nhà hay mất điện thì nhớ: mất điện ngắn không mở cửa tủ, đồ ăn giữ lạnh được vài giờ. Điện chập chờn liên tục thì rút phích chờ ổn định mới cắm lại, để máy nén không phải khởi động liên tục.

Dấu hiệu tủ đang chạy quá sức

Hai bên hông tủ nóng ran khi sờ. Hông tủ ấm là bình thường vì nhiều tủ đời mới tản nhiệt qua vách hông, nhưng nóng tới mức không đặt tay lâu được thì dàn tản nhiệt hoặc khoảng hở quanh tủ đang có vấn đề. Kiểm khoảng hở và hút bụi trước khi nghĩ tới chuyện hỏng.

Máy nén chạy gần như không nghỉ. Tủ khoẻ chạy rồi nghỉ theo từng đợt. Nếu cả buổi tối bạn không nghe máy ngắt lần nào, xem lại gioăng cửa, mức chỉnh nhiệt và lượng đồ chất trong tủ.

Ngăn đá đóng tuyết dày dù là tủ không đóng tuyết. Thường do cửa ngăn đá không kín hoặc mở cửa quá lâu, hơi ẩm lọt vào đông lại. Thử giấy ở cửa ngăn đá, lau gioăng, rồi theo dõi thêm một tuần.

Nước đọng dưới ngăn rau hoặc chảy ra sàn. Lỗ thoát nước ở vách sau ngăn mát bị nghẹt bởi vụn thức ăn. Thông bằng que mềm và một chút nước ấm. Làm rồi mà nước vẫn chảy ra sàn thì để thợ kiểm khay hứng.

Tiền điện tăng mà nhà không dùng thêm gì. Tủ lạnh chạy suốt ngày đêm nên là thủ phạm hay gặp. So hoá đơn cùng kỳ năm trước, rồi làm lần lượt các việc trong bảng.

Tình huống cụ thể và việc không cần làm

Nhà bốn người, tủ hai cánh đặt cạnh bếp gas: bếp toả nhiệt và dầu mỡ bay sang, dàn tản nhiệt bám bụi dầu nhanh hơn. Nên hút bụi khoảng ba bốn tháng một lần, và chừa khoảng cách giữa tủ với bếp theo sách hướng dẫn. Nếu không thể dời tủ, ít nhất đừng để mặt hông tủ áp sát thành bếp.

Bố mẹ già ở một mình, tủ nhỏ ít đồ: rủi ro lớn nhất là đồ quá hạn nằm lâu, gioăng mốc mà không ai để ý. Con cái về thăm mỗi tháng có thể làm luôn lượt dọn ngăn, lau gioăng, thử giấy trong mười phút, ghi vào trang sổ dán trong cánh tủ bếp.

Phòng trọ có tủ mini đặt dưới gầm bàn: tủ mini thường tản nhiệt qua hai bên hông và mặt sau, kê sát vách gỗ là nóng ran. Chừa khe hở, không phủ khăn lên nóc tủ.

Những việc không cần làm: không cần gọi thợ "bảo dưỡng tủ lạnh định kỳ" mỗi năm khi tủ vẫn lạnh đều và chạy êm; không cần "nạp thêm gas cho khoẻ", vì tủ lạnh là hệ kín, gas không tự hao nếu không rò. Thợ báo thiếu gas thì hỏi rò ở đâu và xin được xem chỗ rò, vì thiếu gas thường đi kèm một chỗ rò cần xử lý, nạp thêm mà không tìm chỗ rò thì ít lâu sau lại thiếu.

Ghi sổ tủ lạnh: năm dòng là đủ

Tủ lạnh ít việc nên trang sổ rất gọn. Mở đầu trang ghi năm mua, số model đọc trên tem trong tủ, hạn bảo hành. Mỗi lần làm, ghi:

  • Ngày và việc: lau gioăng, hút bụi dàn, rửa khay, thông lỗ thoát nước.
  • Kết quả thử giấy ở bốn cạnh cửa: kín hay hở ở góc nào.
  • Bụi ở dàn tản nhiệt nhiều hay ít, để biết có nên rút chu kỳ.
  • Nếu thợ đến: tên thợ, việc đã làm, linh kiện thay, thời hạn bảo hành của phần thay.
  • Mốc kế tiếp: ngày hút bụi dàn lần sau, ngày kiểm trước mùa nóng.

Đặt hai nhắc trên điện thoại là đủ dùng: một nhắc hàng tháng "lau gioăng tủ lạnh", một nhắc mỗi sáu tháng "hút bụi sau tủ". Khi tủ đã trên tám mười năm, sổ cũng giúp bạn quyết định sửa hay thay: nếu thợ phải đến nhiều lần trong một năm cho cùng một bệnh, đó là lúc nên tính chuyện thay tủ.

Câu hỏi thường gặp

Tủ lạnh mới mua về có cần đợi bao lâu mới cắm điện?

Nếu tủ được chở đứng thẳng, nhiều sách hướng dẫn cho phép cắm sau vài giờ. Nếu tủ phải nằm hoặc nghiêng khi chở, nên để tủ đứng yên lâu hơn cho dầu máy nén chảy về chỗ, thường nửa ngày tới một ngày. Làm theo đúng sách hướng dẫn đi kèm tủ.

Có nên rút điện tủ lạnh khi đi vắng một tuần không?

Đi một tuần thì thường cứ để tủ chạy, dọn bớt đồ dễ hỏng trước khi đi. Đi vắng nhiều tuần mới nên dọn sạch, rút điện, lau khô và chèn cửa hé để tủ không bị mốc và có mùi khi bạn quay về.

Bao lâu thì nên thay gioăng cửa tủ lạnh?

Không có hạn cố định. Gioăng còn mềm, thử giấy kín ở cả bốn cạnh thì dùng tiếp. Thay khi gioăng chai cứng, rách, mốc ăn sâu không lau sạch, hoặc thử giấy hở mà chỉnh chân tủ không cải thiện được.

Nhiệt độ ngăn mát và ngăn đá nên đặt ở mức nào?

Mức thường được khuyên là ngăn mát khoảng từ 3 đến 5 độ và ngăn đá khoảng âm 18 độ. Tủ không có màn hiển thị thì đặt núm ở mức giữa, mùa nóng hoặc khi tủ đầy thì tăng một nấc, rồi theo dõi đồ ăn và đá để chỉnh tiếp.

Tủ lạnh kêu to hơn bình thường có phải gọi thợ ngay không?

Trước tiên xem tủ có đứng vững không, có đồ vật nào chạm vào mặt sau hoặc thành tủ không, và dàn tản nhiệt có phủ bụi dày không. Xử lý xong mà tiếng kêu lạ vẫn còn, kèm kém lạnh, thì mới gọi thợ kiểm quạt và máy nén.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138