Lõi của bình lọc để bàn thường dùng được khoảng 1–2 tháng với một người, khoảng 3–6 tuần khi ở ghép hai ba người; lọc gắn đầu vòi thường khoảng 2–3 tháng. Đó là khoảng tham khảo; con số trên vỏ hộp lõi, thường tính theo số lít, mới là chuẩn. Bình và nắp nên rửa mỗi tuần, khay chứa nước đã lọc lau mỗi lần thay lõi.
Bình lọc để bàn rẻ, không cần điện, không cần thợ, hợp với phòng trọ và người ở thuê không được khoan đục. Nhưng lõi nhỏ thì hết nhanh, và vì không có đèn báo hay tiếng bơm, người dùng rất dễ quên. Bài này chỉ cách đặt lịch thay theo cách bạn ở thực tế, cách rửa bình cho đúng, chia việc khi ở ghép và một vài cách nhắc không tốn công.
Lịch thay lõi và rửa bình theo cách ở
Bảng dưới áp cho bình lọc để bàn dung tích phổ biến và lọc gắn đầu vòi dùng nước máy. Nếu khu trọ dùng nước giếng hoặc nước bồn chung lâu không súc rửa, lấy đầu ngắn của mỗi khoảng.
| Hạng mục | Ở một mình | Ở ghép 2–3 người | Dấu hiệu cần làm sớm hơn |
|---|---|---|---|
| Lõi bình lọc để bàn | Khoảng 6–8 tuần | Khoảng 3–6 tuần | Nước lọc chảy xuống chậm hẳn, có mùi clo trở lại |
| Lõi lọc gắn đầu vòi | Khoảng 2–3 tháng | Khoảng 6–8 tuần | Tia nước lọc nhỏ lại, nước có vị lạ |
| Rửa bình, nắp, phễu | Mỗi tuần | Hai lần mỗi tuần | Thành bình có nhớt, có vệt xanh nhạt |
| Lau khay chứa và ngăn đặt lõi | Mỗi lần thay lõi | Mỗi lần thay lõi | Có cặn đen, mùi ẩm |
| Thay cả bình | Khi bình nứt, xước sâu, ố không rửa được | Như bên trái | Bình bị đục mờ, nắp không khít |
Mốc in trên vỏ hộp lõi và sổ hướng dẫn của bình là chuẩn, bảng là khoảng tham khảo. Hãng ghi theo lít thì quy đổi bằng lượng nước bạn rót mỗi ngày.
Đếm nước của bạn trong một tuần
Bình lọc để bàn khác máy RO ở chỗ bạn tự tay đổ từng lượt nước, nên đếm rất dễ. Trong một tuần, mỗi lần đổ đầy phễu trên, đánh một vạch nhỏ vào mảnh giấy dán cạnh bình. Cuối tuần đếm vạch, nhân với dung tích phễu là ra số lít mỗi tuần.
Ví dụ phễu chứa khoảng một lít, một tuần bạn đánh hai mươi vạch, tức hai mươi lít mỗi tuần. Nếu vỏ hộp lõi ghi dùng được khoảng một trăm năm mươi lít, lõi đó trụ chừng bảy tuần với bạn. Đây chỉ là ví dụ để thấy cách tính; số lít đúng là số in trên hộp lõi bạn đang dùng. Ở ghép ba người thì vạch sẽ dày gấp mấy lần, lõi có khi chỉ đủ ba bốn tuần.
Đừng tính theo kiểu "một người uống hai lít một ngày". Ở phòng trọ, nước lọc còn dùng nấu mì, nấu cơm nồi nhỏ, pha cà phê, đổ vào bình giữ nhiệt mang đi làm. Đếm vạch một tuần cho con số thật, làm một lần là đủ cho cả năm, trừ khi có thêm người ở.
Với lọc gắn đầu vòi, khó đếm hơn vì nước chảy liên tục. Cách đơn giản là chỉ gạt sang chế độ lọc khi lấy nước uống, nấu ăn; rửa bát, rửa tay thì gạt về nước thường. Làm vậy lõi bền gấp mấy lần so với để lọc cả lúc rửa chén.
Thay lõi và rửa bình: các bước
Bình lọc để bàn không dùng điện, nên việc thay lõi và rửa bình hoàn toàn tự làm được. Các bước dưới cho bình kiểu phễu trên và ngăn chứa dưới, phổ biến nhất ở phòng trọ:
- Đổ hết nước trong cả phễu trên và ngăn chứa dưới.
- Rút lõi cũ ra, nhìn: lõi đã sẫm màu, có cặn bám chân lõi là hết hạn đúng. Bỏ lõi cũ vào túi riêng.
- Rửa phễu, ngăn chứa và nắp bằng nước ấm với chút nước rửa chén pha loãng, dùng miếng bọt biển mềm. Không dùng mặt cước, mặt nhám làm xước nhựa, vì vết xước là chỗ bẩn bám sau này.
- Tráng thật kỹ bằng nước sạch cho hết mùi nước rửa chén. Để khô tự nhiên trên giá thoáng.
- Ngâm hoặc xả lõi mới theo hướng dẫn trên hộp: nhiều loại cần ngâm vài phút hoặc đổ bỏ vài lượt nước đầu vì bụi than.
- Lắp lõi mới, ấn khít vào ngăn đặt lõi để nước không lọt qua kẽ mà không qua lõi.
- Đổ bỏ một hai lượt nước lọc đầu tiên theo hướng dẫn, rồi mới dùng.
- Ghi ngày thay lên mảnh giấy dán ở thân bình hoặc vào ghi chú điện thoại, kèm ngày dự kiến thay lần sau.
Bình lọc nhiều loại có núm chỉ thị ngày trên nắp. Nhớ xoay núm khi thay lõi; nhiều người quên bước này nên núm chỉ sai ngay từ đầu, rồi không ai tin nó nữa.
Ở ghép: chia việc thế nào cho khỏi cãi nhau
Chọn một người giữ lịch. Không cần chia đều mọi việc, chỉ cần một người nhận việc nhớ ngày thay lõi và báo cả nhóm. Người còn lại thay phiên mua lõi hoặc góp tiền mua theo lượt, ghi ra cho rõ.
Rửa bình theo lượt tuần. Ba người thì mỗi người một tuần, ghi lượt vào tờ giấy dán tủ lạnh hoặc nhóm nhắn tin chung. Ai đến lượt thì rửa bình vào cuối tuần, đổ đầy nước mới.
Mua sẵn một lõi dự phòng. Lõi hết vào giữa tuần mà phải chờ cuối tuần mới đi mua, cả nhóm uống nước lõi đã quá hạn mấy ngày. Có sẵn một lõi trong tủ thì đến ngày là thay.
Không pha lẫn bình. Nếu mỗi người có bình riêng, mỗi bình một lịch riêng. Đổ nước bình này sang bình kia là không biết lõi nào đã lọc.
Khi có người dọn đi hoặc dọn đến. Số người đổi thì lịch đổi. Người giữ lịch đếm vạch lại một tuần để ra nhịp mới. Đây cũng là lúc hợp lý để thay lõi mới, cho người mới bắt đầu từ mốc rõ ràng.
Phòng trọ có máy lọc chủ nhà lắp sẵn
Nhiều khu trọ mới có máy lọc RO lắp sẵn trong phòng hoặc một máy chung ở hành lang. Khi đó lõi và lịch thay là việc của chủ nhà, nhưng người ở thuê nên biết lịch để nhắc. Lúc nhận phòng, hỏi: "Máy lọc thay lõi lần cuối khi nào, bao lâu thay một lần, ai báo khi tới hạn?" Hỏi ngay từ đầu dễ hơn đợi nước có mùi mới hỏi.
Xin chủ nhà dán một tờ ghi ngày thay lõi gần nhất ở cánh tủ đặt máy. Thấy dấu hiệu nước chảy yếu, có mùi, máy chạy không ngắt thì nhắn chủ nhà kèm ngày giờ thấy hiện tượng. Đừng tự tháo máy, tự mua lõi lắp vào; máy không phải của bạn, lắp sai mà hỏng thì khó nói chuyện.
Máy chung ở hành lang thì càng nhiều người dùng, lõi càng hết nhanh. Nếu thấy chủ nhà để quá lâu, cả dãy phòng cùng nhắn một lần sẽ có sức nặng hơn từng người lẻ tẻ. Trong lúc chờ thay lõi, dùng bình lọc để bàn riêng hoặc nước đóng bình cho việc uống, máy chung chỉ dùng nấu ăn.
Khi trả phòng, nếu bạn đã tự mua bình lọc để bàn, mang theo bình nhưng có thể để lại lõi dự phòng chưa bóc cho người sau, kèm ghi chú loại lõi. Một chút tử tế nhỏ mà người sau đỡ phải đoán.
Cách nhắc không tốn công
Bình lọc để bàn hỏng lịch chủ yếu vì quên, không phải vì không biết. Vài cách nhắc đơn giản, chọn một là đủ. Cách thứ nhất: đặt nhắc lặp trên lịch điện thoại, ví dụ cứ sáu tuần một lần vào sáng chủ nhật, tiêu đề ngắn "thay lõi bình lọc", thêm một nhắc mỗi tuần "rửa bình". Nhắc lặp tự chạy mãi, không phải nhớ đặt lại.
Cách thứ hai: viết ngày thay lõi lên mảnh băng dính giấy dán ngay thân bình, kèm ngày dự kiến thay lần sau. Mỗi lần rót nước là nhìn thấy, không cần mở điện thoại. Thay lõi thì bóc băng cũ, dán băng mới.
Cách thứ ba, cho nhóm ở ghép: ghim một tin trong nhóm nhắn tin chung, ghi ngày thay gần nhất, ai giữ lịch, lượt rửa bình tuần này của ai. Mỗi lần thay thì sửa tin ghim.
Dù chọn cách nào, giữ thêm một dòng ghi ngắn trong ghi chú điện thoại: ngày thay, loại lõi, mua ở đâu. Ba bốn dòng như vậy sau nửa năm cho bạn biết lõi thật sự trụ được bao lâu với cách bạn ở, và bạn mua lõi theo đúng nhịp đó, không mua thừa để tồn trong tủ quá lâu. Lõi chưa bóc vẫn có hạn dùng in trên hộp; mua dự phòng một cái là vừa.
Mấy việc không nên làm với bình lọc để bàn
Bình lọc rẻ và đơn giản nên hay bị dùng sai mà không ai để ý:
- Không đổ nước nóng vào phễu lọc. Nước nóng làm lõi than nhả lại những gì đã giữ và có thể làm biến dạng nhựa.
- Không để bình chỗ nắng chiếu trực tiếp như bậu cửa sổ hướng tây. Nước ấm trong bình nhựa dễ sinh rêu, sinh mùi.
- Không để nước đã lọc trong bình quá một hai ngày. Nước lọc qua than gần như không còn clo, để lâu dễ có vi sinh. Lọc vừa đủ dùng, dùng trong ngày.
- Không kéo dài lõi quá hạn chỉ vì nước vẫn chảy. Lõi hết hạn vẫn cho nước chảy qua, chỉ là không còn lọc như ý.
- Không dùng bình lọc để bàn với nước giếng chưa xử lý hay nước có màu đục rõ. Lõi nhỏ không đủ sức, nghẹt chỉ sau vài ngày. Nước như vậy cần một tầng lọc khác, hỏi chủ nhà.
Bình lọc để bàn làm tốt một việc: giảm mùi clo và cặn nhẹ của nước máy, cho nước dễ uống hơn. Biết đúng việc đó thì đặt lịch đúng và không đòi ở nó nhiều hơn.
Nếu nước khu trọ có vấn đề rõ hơn mùi clo, như đục sau mưa, có váng, có mùi lạ kéo dài, đừng cố thay lõi bình lọc dày lên để bù. Báo chủ nhà kiểm bồn chứa chung, và dùng nước đóng bình cho việc uống trong lúc chờ.
Câu hỏi thường gặp
Lõi bình lọc để bàn dùng được bao lâu với một người?
Thường khoảng sáu đến tám tuần với một người dùng nước máy, nhưng chuẩn là số lít in trên hộp lõi. Đếm lượt đổ nước trong một tuần, nhân với dung tích phễu, rồi chia số lít trên hộp cho số lít mỗi tuần để ra số tuần thật.
Bình lọc nước để bàn bao lâu rửa một lần?
Mỗi tuần một lần khi ở một mình, hai lần mỗi tuần khi ở ghép nhiều người. Rửa bằng nước ấm và chút nước rửa chén pha loãng, miếng bọt biển mềm, tráng thật kỹ rồi để khô tự nhiên. Không dùng mặt cước vì làm xước nhựa.
Lọc gắn đầu vòi có cần thay lõi không?
Có, thường khoảng hai đến ba tháng với một người, sớm hơn khi nhiều người dùng. Muốn lõi bền hơn, chỉ gạt sang chế độ lọc khi lấy nước uống và nấu ăn; rửa bát, rửa tay thì gạt về nước thường để lõi không làm việc thừa.
Nước trong bình lọc để bàn để qua đêm có uống được không?
Để trong ngày hoặc qua một đêm ở chỗ mát thường không sao. Không nên để quá một hai ngày, vì nước đã qua than gần như không còn clo, dễ có vi sinh khi để lâu. Lọc vừa đủ dùng và rửa bình đều đặn.
Phòng trọ có máy lọc chủ nhà lắp thì ai thay lõi?
Thường là chủ nhà, vì máy thuộc tài sản của họ. Người thuê nên hỏi lịch thay lõi lúc nhận phòng, xin dán ngày thay gần nhất ở tủ, và nhắn chủ nhà khi thấy nước chảy yếu hoặc có mùi. Không tự tháo máy hay tự lắp lõi.
Có thể đổ nước nóng vào bình lọc để bàn không?
Không nên. Nước nóng làm lõi than nhả lại một phần chất đã giữ và có thể làm nhựa biến dạng. Lọc nước nguội từ vòi rồi mới đun sôi nếu cần pha trà, cà phê. Hướng dẫn của bình là chuẩn về nhiệt độ nước được phép.