DuyTri.comDuy Trì
Máy lọc nước: lịch thay lõi

Máy lọc nước mùa hạn mặn: lịch thay lõi và màng RO cho nhà vùng ven biển

Mùa hạn mặn, nước vào máy lợ hơn, màng RO làm việc nặng hơn và nước thải tăng. Lịch trước, trong và sau mùa mặn, cách theo dõi bằng bút đo và việc để thợ.

A Vietnamese woman in a conical hat carries plastic water jugs along a canal-side house porch in the dry season, seen from behind, hazy golden light, coconut trees in soft focus

Ở vùng ven biển và vùng đồng bằng hay có hạn mặn, máy lọc RO gia đình cần thêm hai mốc ngoài lịch thường: một lần thợ kiểm và thay lõi đầu ngay trước mùa mặn, một lần thợ xả rửa và đo màng ngay sau mùa. Trong mùa mặn, lõi thô và lõi than giữ nhịp gần như cũ (khoảng 3–6 tháng), nhưng màng RO thường xuống còn khoảng 12–18 tháng thay vì 24–36 tháng, vì phải lọc nước lợ nhiều tuần liền. Mốc trong sổ hướng dẫn của hãng máy là chuẩn; các khoảng ở đây là tham khảo.

Màng RO là bộ phận duy nhất trong máy gia đình giữ lại được muối hoà tan, nên khi nước vào lợ, gánh nặng dồn hết lên màng. Máy gia đình được thiết kế cho nước ngọt; nước lợ nhẹ thì máy vẫn xoay xở, nước mặn nặng thì vượt khả năng. Phần dưới là lịch theo ba giai đoạn của mùa mặn, cách theo dõi bằng bút đo cầm tay, những việc nhà bạn tự làm và những quyết định nên để thợ.

Mùa mặn làm gì với máy lọc gia đình

Khi nước sông bị mặn xâm nhập, nhà máy nước ở một số nơi vẫn cấp nước nhưng nước có vị lợ, hoặc phải cấp theo giờ. Nhà dùng giếng khoan gần biển cũng thấy nước giếng lợ hơn vào cuối mùa khô. Nước này chảy vào máy lọc nhiều tuần liền.

Lõi thô và lõi than không giữ được muối hoà tan; chúng lọc cặn và mùi như bình thường. Màng RO thì có, nhưng muối càng nhiều, màng càng phải làm việc nặng: nước tinh ra chậm hơn, phần nước thải tăng lên, và một phần muối vẫn lọt qua làm nước tinh hơi lợ. Muối và khoáng còn dễ đóng cặn trên bề mặt màng, làm màng yếu đi nhanh hơn so với mùa thường.

Thêm một điều ít người nghĩ tới: áp nước máy mùa khô thường yếu, cấp theo giờ, có lúc mất hẳn. Máy RO cần áp đầu vào đủ để bơm làm việc đúng; áp yếu và nước lợ cùng lúc là hai lực kéo màng xuống. Vì vậy lịch mùa mặn không chỉ là thay màng sớm hơn mà là theo dõi sát hơn, để thay đúng lúc, không sớm cũng không muộn.

Nếu nước nhà bạn mặn nặng, uống thấy mặn rõ, máy RO gia đình không phải là lời giải. Nói chuyện với thợ hoặc đơn vị cấp nước về nguồn nước ngọt dự trữ; phần chọn thiết bị khác nằm ngoài lịch bảo dưỡng.

Lịch máy lọc theo ba giai đoạn của mùa mặn

Bảng dưới cho máy RO gia đình nhiều cấp, nước đầu vào lợ nhẹ đến vừa trong vài tháng mùa khô. Giai đoạn tính theo mùa mặn năm đó ở địa phương bạn, theo dõi tin của cơ quan chức năng và đơn vị cấp nước.

Giai đoạnViệc cần làmTự làm hay gọi thợDấu hiệu cần làm sớm hơn
Khoảng 2–4 tuần trước mùa mặnThay lõi số 1; thợ đo nước tinh, kiểm màng, ghi số gốcLõi đầu tự làm, đo màng gọi thợMàng đã quá 2 năm, nước tinh chậm sẵn
Trong mùa mặn, mỗi tuầnĐo nước vào và nước tinh bằng bút đo, ghi sổ; nếm thửTự làmSố nước tinh tăng nhanh, nước có vị lợ
Trong mùa mặn, mỗi thángNhìn lõi số 1, kiểm thời gian đầy bình, kiểm ống thảiTự làmBình đầy chậm gấp đôi, máy không ngắt
Ngay sau mùa mặnThợ xả rửa màng, đo lại, quyết thay màng hay chưaGọi thợNước tinh vẫn lợ khi nước vào đã ngọt lại
Màng RO nhà ven biểnKhoảng 12–18 thángGọi thợSố đo cao hơn hẳn số gốc
Lõi sau màngKhoảng 6–12 thángThợ thay cùng đợt màng hoặc theo hãngVị lạ, mùi nhựa

Mốc trong sổ hướng dẫn của hãng máy là chuẩn, bảng là khoảng tham khảo. Năm nào mùa mặn đến sớm, kéo dài hơn thì dời các mốc theo thực tế, không theo tháng của năm trước.

Theo dõi bằng bút đo: cách làm và cách đọc

Bút đo tổng chất rắn hoà tan là dụng cụ cầm tay rẻ, bấm là ra một con số. Nó không cho biết nước có chất gì, nhưng rất hợp để theo dõi mùa mặn, vì muối tăng thì số tăng. Cách dùng cho đều:

  1. Đo lần đầu khi thợ vừa thay màng hoặc vừa kiểm máy trước mùa: đo nước vào (vòi nước máy) và nước tinh (vòi máy lọc). Ghi hai số này lên trang đầu sổ, gọi là số gốc.
  2. Mỗi tuần đo vào cùng một ngày, cùng giờ, ví dụ sáng chủ nhật, cùng hai vòi đó. Hứng nước vào cốc sạch, cắm bút, chờ số đứng rồi đọc.
  3. Ghi hai số kèm ngày. Không cần hiểu đơn vị; cái bạn đọc là xu hướng.
  4. Nước vào tăng mà nước tinh vẫn gần số gốc: màng đang làm tốt.
  5. Nước vào tăng và nước tinh tăng theo nhưng chậm: bình thường trong mùa mặn, tiếp tục theo dõi.
  6. Nước tinh tăng nhanh, vượt xa số gốc vài lần, hoặc nếm thấy lợ: báo thợ kiểm, có thể màng đã đóng cặn hoặc nước vào đã quá khả năng của máy.
  7. Rửa đầu bút bằng nước lọc sau mỗi lần đo, đậy nắp. Bút để ẩm dễ hỏng.

Đừng dùng một con số cố định nào đọc ở đâu đó để kết luận nước uống được hay không. Bút đo chỉ là công cụ so sánh trước và sau cho máy của bạn. Khi nghi ngờ chất lượng nước, xét nghiệm ở cơ sở có chức năng mới là căn cứ.

Những việc nhà ven biển nên làm thêm

Trữ nước ngọt trước khi mặn lên. Theo dõi tin của cơ quan chức năng và đơn vị cấp nước về đợt mặn. Trước đợt mặn, chứa nước ngọt vào bồn, lu, can sạch có nắp. Máy lọc có nguồn vào ngọt hơn thì màng đỡ vất vả, và cả nhà có nước dự phòng khi máy cần kiểm.

Kiểm ống thải của máy. Mùa mặn nước thải tăng, ống thải chảy nhiều hơn. Kiểm ống không bị gập, không tuột khỏi chỗ đổ, chỗ đổ thoát nhanh. Nước thải này mặn hơn nước vào, đừng dùng tưới rau, cây trong chậu.

Chống ăn mòn quanh máy. Gió biển mang hơi muối làm rỉ vít, khung kim loại, chân ổ cắm. Mỗi tháng lau khô quanh máy, nhìn ổ cắm có vệt xanh, vệt rỉ không. Thấy ổ cắm rỉ, nóng hoặc lỏng thì rút điện và gọi thợ điện thay, không tự sửa.

Không tắt máy lâu giữa mùa. Màng để đứng yên trong nước mặn nhiều ngày dễ đóng cặn hơn. Nếu đi vắng giữa mùa mặn, khoá van, rút điện, và khi về nhờ thợ xả rửa màng.

Báo thợ sớm cho lịch sau mùa. Cuối mùa mặn, thợ trong vùng rất bận vì nhà nào cũng cần kiểm màng. Hẹn trước vài tuần để có lịch ngay khi nước ngọt trở lại.

Một trang sổ mùa mặn trông thế nào

Sổ mùa mặn khác sổ thay lõi thường ở chỗ ghi theo tuần chứ không chỉ ghi lúc thay. Chia trang thành năm cột: ngày đo, số nước vào, số nước tinh, thời gian bình chứa đầy (ước theo giờ), ghi chú. Cột ghi chú dành cho những thứ như "nước máy cấp theo giờ", "nếm hơi lợ", "đổ nước trữ vào lu", "máy chạy lâu ban đêm".

Trang đầu sổ ghi số gốc lúc thợ kiểm trước mùa và ngày bắt đầu thấy nước vào tăng. Trang cuối mùa ghi số sau khi thợ xả rửa và quyết định về màng. Như vậy mỗi mùa mặn chiếm vài trang liền nhau, năm sau lật lại so sánh được ngay: mùa này mặn sớm hay muộn, kéo dài mấy tuần, nước tinh lên cao tới đâu.

Nếu thích bảng tính trên điện thoại, làm đúng năm cột đó, thêm một cột năm. Bảng tính có lợi là vẽ được đường số đo theo tuần, nhìn một lần thấy xu hướng. Sổ giấy có lợi là dán ngay cạnh máy, ai đo cũng ghi được, kể cả người lớn tuổi trong nhà.

Vài mùa ghi đều, sổ trả lời được câu mà không thợ nào trả lời thay bạn: màng nhà mình chịu được mấy mùa mặn, nên thay vào tháng nào để bước vào mùa mới với màng khoẻ. Đó là thông tin đáng giá hơn mọi khoảng tham khảo.

Sau mùa mặn: thay màng hay chưa, quyết thế nào

Đây là quyết định đáng giá nhất trong năm của nhà ven biển, vì màng RO là lõi đắt nhất trong máy. Thay quá sớm là bỏ phí; để màng yếu qua mùa sau là cả năm uống nước lọc kém.

Khi nước vào đã ngọt trở lại vài tuần, mời thợ đến xả rửa màng nếu máy có chế độ này, rồi đo nước tinh. So với số gốc trong sổ: gần số gốc là màng đã hồi phục, đi tiếp được; cao hơn rõ dù nước vào đã ngọt là màng đã đóng cặn hoặc xuống cấp, nên thay trước mùa mặn sau.

Hỏi thợ: "Số nước tinh bây giờ là bao nhiêu, so với số gốc nhà mình ghi đầu mùa thế nào? Xả rửa xong số có giảm không?" Thợ làm đúng sẽ đo trước mặt bạn, đọc số và ghi lên phiếu. Nếu thợ đề nghị thay màng mà không đo, hoặc đo xong số vẫn gần gốc mà vẫn khuyên thay, bạn có quyền hẹn lại và theo dõi thêm vài tuần.

Ghi sổ sau mùa mặn đủ ba dòng: số đo cuối mùa, việc thợ đã làm, quyết định về màng và lý do. Năm sau nhìn lại, bạn sẽ biết màng nhà mình chịu được mấy mùa mặn, và đặt lịch thay màng theo đúng nhịp đó.

Cái không nên làm trong mùa mặn

Lúc nước lợ, người ta hay xoay xở bằng mấy cách nghe hợp lý mà không giúp gì cho máy:

  • Không thay màng liên tục mỗi khi nước tinh hơi lợ giữa mùa. Màng mới vẫn gặp đúng nước lợ đó; thay đúng lúc là sau mùa, khi đo được thật.
  • Không cho nước mặn nặng chạy qua máy gia đình nhiều ngày liền chỉ vì không có nguồn khác. Chuyển sang nước trữ, nước đóng bình cho việc uống.
  • Không dùng nước thải của máy để tưới rau, cây chậu, vì nước đó mặn hơn nước vào.
  • Không tự mở vỏ máy chỉnh van, chỉnh bơm cho nước ra nhanh hơn. Phần áp lực và điện để thợ.

Mùa mặn là chuyện của cả vùng. Trao đổi với hàng xóm về số đo, về lịch thợ, đôi khi cả khu hẹn chung một thợ cùng ngày, vừa tiện cho thợ vừa dễ so sánh máy nhà mình với nhà bên.

Câu hỏi thường gặp

Máy lọc RO gia đình có lọc được nước nhiễm mặn không?

Màng RO giữ lại được phần lớn muối hoà tan nên xử lý được nước lợ nhẹ, nhưng máy gia đình thiết kế cho nước ngọt. Nước mặn nặng làm màng quá tải, nước tinh vẫn lợ và màng nhanh hỏng. Khi đó cần nguồn nước ngọt dự trữ cho việc uống.

Mùa hạn mặn có cần thay màng RO sớm hơn không?

Thường có: nhà ven biển hay gặp mặn, màng hay xuống còn khoảng 12 đến 18 tháng. Nhưng quyết định nên dựa vào số đo sau mùa mặn, khi nước vào đã ngọt lại và thợ đã xả rửa màng. Gần số gốc thì đi tiếp, cao hơn rõ thì thay.

Dùng bút đo TDS để theo dõi máy lọc thế nào?

Đo nước vào và nước tinh cùng vòi, cùng giờ mỗi tuần, ghi sổ. Cái cần đọc là xu hướng so với số gốc lúc màng mới, không phải một con số cố định. Nước tinh tăng nhanh hoặc nếm thấy lợ thì báo thợ kiểm.

Nước thải của máy RO mùa mặn có dùng tưới cây được không?

Không nên. Nước thải chứa phần muối mà màng giữ lại, nên còn mặn hơn nước vào. Tưới vào rau, cây chậu lâu ngày làm đất nhiễm mặn. Dùng nó lau sân, xả bồn cầu thì được, hoặc cho chảy thẳng ra cống.

Nhà gần biển có cần để ý gì thêm với máy lọc nước?

Hơi muối trong gió làm rỉ vít, khung kim loại và ổ cắm quanh máy. Mỗi tháng lau khô quanh máy và nhìn ổ cắm; thấy ổ cắm rỉ, nóng hay lỏng thì rút điện và gọi thợ điện thay, không tự sửa phần điện.

Trước mùa mặn nên làm gì với máy lọc nước?

Khoảng vài tuần trước mùa, thay lõi thô đầu tiên và mời thợ kiểm màng, đo nước tinh để có số gốc ghi vào sổ. Đồng thời trữ nước ngọt vào bồn, can sạch có nắp, theo dõi tin của cơ quan chức năng và đơn vị cấp nước về đợt mặn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138