DuyTri.comDuy Trì
Điều hoà: lịch vệ sinh và bảo dưỡng

Vệ sinh điều hoà phòng ngủ bật cả đêm bao lâu một lần: lịch theo mùa và người ngủ

Máy phòng ngủ chạy 8–10 tiếng mỗi đêm bẩn nhanh hơn máy phòng khách. Lịch rửa lưới lọc, bảo dưỡng tổng, dấu hiệu tới hạn sớm và cách ghi sổ.

A young Vietnamese mother seen from behind rinsing a thin air conditioner filter in a bathroom sink at morning, soft window light, bedroom door open behind her

Với điều hoà phòng ngủ bật suốt đêm trong mùa nóng, nên rửa lưới lọc khoảng 2–4 tuần một lần và gọi thợ bảo dưỡng tổng khoảng 4–6 tháng một lần, nghĩa là hai lượt mỗi năm: một lượt trước khi vào mùa nóng, một lượt giữa hoặc cuối mùa. Những tháng chỉ bật vài đêm, lưới lọc giãn ra 1–2 tháng một lần là đủ, còn bảo dưỡng tổng vẫn giữ nhịp mỗi năm ít nhất một lần.

Con số này dày hơn lời khuyên chung cho điều hoà gia đình vì máy phòng ngủ có một kiểu làm việc riêng: chạy liền 8–10 tiếng, trong phòng kín cửa, ngay cạnh chăn gối là nơi sinh nhiều bụi vải nhất trong nhà. Phần dưới đây chia lịch theo tháng, theo người nằm trong phòng, kèm những dấu hiệu cho biết máy cần làm sớm hơn hẹn và cách ghi lại để năm sau khỏi phải đoán.

Vì sao máy phòng ngủ bẩn nhanh hơn máy phòng khách

Tính theo giờ chạy, một máy phòng ngủ bật từ mười giờ tối đến sáu giờ sáng đã chạy khoảng 240 giờ mỗi tháng, gần gấp đôi máy phòng khách chỉ bật buổi chiều tối. Lưới lọc hứng bụi theo giờ chạy chứ không theo ngày trên lịch, nên cùng một tháng mà hai máy trong nhà có thể bẩn chênh nhau rất xa.

Nguồn bụi trong phòng ngủ cũng khác. Mỗi lần trở mình, chăn, ga, gối và quần áo nhả ra sợi vải li ti; da người bong vảy mỗi đêm; nếu có thú cưng ngủ cùng thì thêm lông. Những thứ này nhẹ, bay thẳng lên miệng hút của dàn lạnh treo đầu giường. Phòng lại đóng kín cửa cả đêm nên không khí cứ quay vòng qua lưới lọc, không có lối thoát nào khác.

Thêm một yếu tố ít ai nghĩ tới là hơi ẩm. Hơi thở của hai ba người trong một phòng nhỏ cộng với không khí ẩm mùa hè làm dàn lạnh luôn đọng nước. Bụi bám vào lá tản nhiệt ướt thì dính chặt hơn bụi khô, lâu dần thành lớp nhớt, đó là chỗ nấm mốc sinh ra mùi chua lúc mới bật máy. Vì vậy với phòng ngủ, lịch nên tính theo số đêm dùng thật, và nên ưu tiên phòng nào bật nhiều nhất khi xếp thứ tự gọi thợ.

Một cách đếm đơn giản: lấy số đêm bật máy trong tháng nhân với số giờ mỗi đêm. Quá khoảng 200 giờ thì coi như tháng chạy nặng, lưới lọc cần rửa hai lần trong tháng đó. Dưới khoảng 100 giờ thì một lần là đủ. Không cần chính xác, chỉ cần biết tháng nào máy làm việc nhiều để không rửa theo thói quen.

Bảng lịch cho một máy phòng ngủ bật cả đêm

Bảng dưới đây giả định máy treo tường trong phòng ngủ khoảng 12–18 mét vuông, bật mỗi đêm từ tháng 4 đến tháng 9, các tháng còn lại bật thưa.

Hạng mụcBao lâu một lầnTự làm hay gọi thợDấu hiệu cần làm sớm hơn
Rửa lưới lọc bụi2–4 tuần trong mùa nóng; 1–2 tháng ngoài mùaTự làm, ngắt điện trướcLưới xám rõ khi soi ra ánh sáng, gió yếu hơn ở cùng tốc độ quạt
Lau mặt nạ, cánh đảo gió phía ngoàiMỗi lần rửa lướiTự làm bằng khăn ẩm vắt kiệtCó chấm đen ở mép cánh đảo gió
Nhìn đường ống thoát nước ngưngMỗi tháng trong mùa nóngTự quan sát, thông tắc thì gọi thợỐng không nhỏ giọt khi máy đang chạy lâu, nghe tiếng nước óc ách
Rửa dàn lạnh, máng nước, quạt lồng sóc4–6 thángThợMùi chua khi mới bật, nước nhỏ xuống tường
Rửa dàn nóng6–12 tháng, ban công nhiều bụi thì 6 thángThợDàn nóng phủ bụi dày, lá cây kẹt sau lưới
Đo dòng điện, áp suất gasKèm lượt bảo dưỡng tổng, chỉ nạp khi đo thấy thiếuThợMáy chạy lâu mà phòng vẫn không xuống nhiệt
Thay pin điều khiểnKhi màn điều khiển mờTự làmPhải bấm nhiều lần máy mới nhận

Mốc trong sổ hướng dẫn đi kèm máy là chuẩn; bảng chỉ là khoảng tham khảo cho cách dùng bật cả đêm. Máy mới mua năm đầu vẫn nên theo lịch bảo dưỡng ghi trên phiếu bảo hành.

Đổi lịch theo người nằm trong phòng

Phòng có em bé hoặc trẻ nhỏ. Trẻ nằm gần sàn và gần luồng gió hơn người lớn, nhà cũng thường đóng kín cửa hơn. Rửa lưới lọc mỗi 2 tuần trong mùa nóng, bảo dưỡng tổng trước mùa và giữa mùa. Nếu bé có biểu hiện hô hấp kéo dài thì đưa đi khám, đừng chỉ trông vào việc rửa máy.

Người lớn tuổi. Ông bà thường bật máy ở nhiệt độ cao hơn và ít khi để ý mùi lạ. Con cái nên tự giữ lịch cho phòng bố mẹ, mỗi lần về thăm thì kéo lưới lọc ra xem, ghi ngày vào tờ giấy dán trong cánh tủ.

Nhà có người dị ứng bụi hoặc lông. Giữ nhịp 2 tuần cho lưới lọc quanh năm, không giãn vào mùa thu, và giặt ga gối dày hơn vì đó là nguồn bụi chính cấp cho máy. Triệu chứng thì đi khám, việc vệ sinh chỉ là phần hỗ trợ.

Có chó mèo ngủ chung. Lông thú cưng làm lưới lọc bí nhanh gấp đôi. Soi lưới mỗi tuần, thấy kín mặt thì rửa, đừng chờ đủ hai tuần.

Phòng trọ, phòng cho thuê. Người ở thuê thường không biết máy rửa lần cuối khi nào. Chủ nhà nên ghi ngày bảo dưỡng tổng lên miếng băng dính dán cạnh dàn lạnh và dặn người thuê tự rửa lưới mỗi tháng.

Mười phút rửa lưới lọc vào sáng cuối tuần

Sáng là lúc phù hợp vì máy đã nghỉ, dàn lạnh khô bớt và lưới kịp phơi trước tối. Việc này người thường làm được an toàn nếu đứng vững trên ghế có tựa hoặc thang gấp thấp.

  1. Tắt máy bằng điều khiển, chờ cánh đảo gió đóng hẳn, rồi rút phích hoặc gạt aptomat riêng của máy về vị trí ngắt.
  2. Mở mặt nạ phía trước theo hướng dẫn trong sổ máy, kéo nhẹ hai tấm lưới lọc xuống. Không chạm tay vào lá tản nhiệt bằng nhôm phía sau, mép rất sắc.
  3. Cầm lưới ra ngoài phòng rồi mới gõ bụi, để bụi không rơi lại lên giường.
  4. Xả nước từ mặt sau lưới ra mặt trước, ngược chiều gió hút. Bẩn nhiều thì ngâm nước ấm có chút nước rửa chén vài phút rồi xả lại; không chà bàn chải cứng.
  5. Vẩy ráo, phơi chỗ thoáng trong bóng râm. Lắp lưới còn ướt sẽ đưa hơi ẩm thẳng vào dàn lạnh.
  6. Lau mặt nạ và cánh đảo gió bằng khăn ẩm vắt kiệt, lắp lưới đúng chiều, đóng nắp, bật điện lại.
  7. Ghi ngày rửa vào sổ hoặc lịch điện thoại, đặt nhắc lần sau.

Những việc nằm sau lưới lọc như tháo vỏ, xịt rửa dàn lạnh, mở hộp điện thì để thợ. Bình xịt bọt bán sẵn không thay được một lượt rửa dàn bằng nước có áp lực vừa phải và bạt hứng.

Dấu hiệu máy phòng ngủ cần làm sớm hơn lịch

Lịch là mốc trung bình. Những dấu hiệu sau cho biết máy đã đến hạn trước hẹn, nên dời lượt bảo dưỡng tổng lên sớm:

  • Mùi chua hoặc mùi ẩm mốc trong một hai phút đầu khi bật máy, sau đó nhạt dần.
  • Giọt nước rơi từ dàn lạnh xuống gối hoặc vệt ố loang trên tường dưới máy.
  • Tiếng nước óc ách bên trong dàn lạnh vào giữa đêm, thường là máng nước đã đầy cặn.
  • Phải hạ nhiệt độ xuống thấp hơn mọi năm hai ba độ mới ngủ được.
  • Chấm đen nhỏ trên cánh đảo gió hoặc quanh miệng thổi, nhìn kỹ bằng đèn pin.
  • Lưới lọc vừa rửa hai tuần đã phủ kín một lớp xám.

Gặp một trong các dấu hiệu trên thì rửa lưới trước, chạy thử hai ba đêm. Nếu vẫn còn thì hẹn thợ, kể đúng dấu hiệu đã thấy và từ ngày nào; đừng tự kết luận là thiếu gas hay hỏng bo mạch, đó là việc của người có đồng hồ đo.

Hẹn thợ cho phòng ngủ: chọn giờ, che chắn và nghiệm thu

Phòng ngủ có giường, tủ quần áo ngay dưới máy, nên một lượt bảo dưỡng tổng cần chuẩn bị trước nhiều hơn phòng khách. Hẹn thợ vào buổi sáng ngày nghỉ để chiều còn mở cửa phơi phòng. Trước khi thợ đến, gỡ ga gối, phủ tấm nilon lên giường và dọn đồ trên nóc tủ gần máy.

Thợ làm đúng thường trải bạt hứng nước bao quanh dàn lạnh, tháo vỏ, xịt rửa lá tản nhiệt và quạt lồng sóc, súc máng nước, thông ống thoát, rồi ra ban công rửa dàn nóng. Sau cùng họ bật máy chạy thử khoảng mười lăm phút, đo nhiệt độ gió ra và kiểm nước thoát đều. Câu nên nói khi gọi: "Nhà mình có máy phòng ngủ bật cả đêm, anh chị rửa trọn dàn lạnh, dàn nóng và kiểm đường thoát nước giúp; nếu cần nạp gas thì cho nhà mình xem số đo trước."

Nghiệm thu đơn giản: không còn mùi khi bật lại, ống thoát nhỏ giọt đều sau mười phút, tường dưới máy khô, gió ra lạnh ngay. Đêm đầu sau bảo dưỡng để ý thêm tiếng kêu lạ; có gì thì báo thợ quay lại trong thời gian bảo hành dịch vụ.

Ghi sổ cho máy phòng ngủ và những việc không cần làm

Mỗi máy một dòng là đủ: phòng nào, ngày rửa lưới, ngày bảo dưỡng tổng, ai làm, có thay gì không, mốc kế tiếp. Nhà có ba bốn máy thì đặt tên theo phòng như "máy phòng con", "máy phòng bố mẹ" thay vì theo đời máy, để người khác trong nhà nhìn vào là hiểu. Đặt nhắc trên lịch điện thoại lặp lại mỗi hai tuần trong mùa nóng, sang tháng 10 thì đổi thành mỗi tháng.

Có vài việc nhiều nhà làm mà không đem lại gì thêm. Không cần gọi thợ mỗi tháng nếu lưới lọc đã rửa đều. Không cần nạp gas định kỳ: điều hoà kín thì gas không tự hao hụt, chỉ bổ sung khi thợ đo thấy thiếu và tìm ra chỗ rò. Không cần xịt nước hoa hay tinh dầu vào miệng hút, mùi chỉ bị che lại trong khi nấm vẫn ở đó.

Một thói quen nhỏ giúp máy phòng ngủ sạch lâu hơn: sáng dậy tắt máy xong, nếu máy có chế độ làm khô dàn hoặc chạy quạt thì để nó chạy thêm mươi phút cho dàn lạnh ráo nước. Dàn ráo thì bụi khó bám và nấm khó lên, lượt bảo dưỡng tổng giữa mùa cũng nhẹ nhàng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Phòng ngủ chỉ bật điều hoà khoảng bốn tiếng mỗi đêm thì lịch có giãn ra được không?

Được. Với khoảng bốn tiếng mỗi đêm, lưới lọc có thể rửa mỗi tháng một lần trong mùa nóng, bảo dưỡng tổng mỗi năm một lần trước mùa. Vẫn soi lưới mỗi hai tuần, nếu thấy lớp xám rõ thì rửa sớm hơn.

Rửa lưới lọc xong có cần lau khô bằng máy sấy tóc cho nhanh không?

Không nên. Hơi nóng của máy sấy có thể làm lưới nhựa cong vênh, lắp vào bị hở mép và bụi lọt thẳng vào dàn lạnh. Phơi trong bóng râm chỗ thoáng gió khoảng một hai tiếng là đủ khô.

Điều hoà phòng ngủ có mùi ngay sau khi thợ vừa bảo dưỡng thì xử lý thế nào?

Mùi nhẹ của nước và chất tẩy có thể còn trong buổi đầu, chạy máy ở chế độ quạt vài chục phút sẽ hết. Nếu sau hai ngày vẫn còn mùi chua như trước thì báo thợ quay lại, rất có thể máng nước hoặc quạt lồng sóc chưa được rửa kỹ.

Có cần ngắt aptomat khi chỉ tháo lưới lọc không?

Nên ngắt. Khi mở mặt nạ, tay ở rất gần quạt và hộp điện của dàn lạnh; nếu ai đó trong nhà bấm điều khiển lúc ấy, quạt quay và cánh đảo gió đóng lại có thể kẹp tay. Ngắt điện chỉ mất vài giây.

Nhà thuê mà chủ nhà không bảo dưỡng điều hoà thì người thuê nên làm gì?

Người thuê tự rửa lưới lọc được vì đó là việc nhẹ. Phần bảo dưỡng tổng nên nhắn chủ nhà, kể dấu hiệu cụ thể như mùi hay nhỏ nước, và đề nghị thống nhất ai trả công thợ trước khi gọi. Ghi lại ngày nhắn để khỏi tranh cãi về sau.

Mùa đông không bật điều hoà phòng ngủ thì có cần rửa lưới lọc không?

Cuối mùa nóng nên rửa lưới lần cuối, phơi thật khô rồi lắp lại để bụi không bám vào dàn lạnh trong mấy tháng nghỉ. Trong mùa đông chỉ cần soi lại một lần, trước khi bật máy cho mùa sau thì rửa thêm lượt nữa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138