DuyTri.comDuy Trì
Thiết bị an toàn trong nhà

Thiết bị an toàn cho nhà có người già ở một mình: lịch kiểm hằng tuần, hằng tháng

Con ở xa lo nhà cho bố mẹ già: lịch kiểm tay vịn, thảm chống trơn, đèn ngủ, nút gọi khẩn cấp, bếp gas, bình nóng lạnh; việc kiểm qua điện thoại và khi về.

An adult Vietnamese daughter, seen from behind, tightens the grip of a stainless steel grab bar beside a bathroom toilet in her elderly parents house, soft window light, medium shot

Nhà có bố mẹ già ở một mình nên có một lịch an toàn hai tầng: mỗi tuần kiểm nhanh qua điện thoại (nút gọi khẩn cấp còn pin, đèn ngủ cảm ứng còn sáng, van gas đã khoá khi đi ngủ), và mỗi tháng hoặc mỗi lần về thăm một lượt kiểm tận tay (lay tay vịn nhà tắm, thảm chống trơn, bấm thử chống giật, nhìn kim bình chữa cháy, thử đầu báo khói). Những việc của thợ như sửa tay vịn lỏng, thay dây gas, kiểm điện tổng thì hẹn vào dịp con cái có mặt, khoảng 6–12 tháng một lần.

Người già ở một mình hiếm khi báo đồ hỏng, vì sợ con lo hoặc nghĩ chuyện nhỏ. Bóng đèn hành lang cháy từ tuần trước, thảm nhà tắm đã mòn đế, nút gọi khẩn cấp đã báo pin yếu mà không ai để ý. Lịch dưới đây được chia sao cho phần lớn việc tự kiểm được qua một cuộc gọi video, phần còn lại gom vào lần về thăm. Bài không bàn chọn mua thiết bị nào; chỉ bàn giữ cho những thứ đã có luôn dùng được.

Lịch an toàn hai tầng: qua điện thoại và khi về thăm

Cột thứ ba ghi rõ ai làm: bố mẹ tự làm, con cái làm khi gọi video, con cái làm khi về, hay thợ.

Hạng mụcBao lâu một lầnAi làmDấu hiệu cần làm sớm
Nút gọi khẩn cấp, vòng đeo tay báo ngã: thử bấm, xem pinMỗi tuầnBố mẹ bấm, con kiểm qua điện thoạiĐèn báo yếu, bấm thử không có cuộc gọi tới
Điện thoại của bố mẹ: sạc, âm lượng chuôngMỗi tuầnCon kiểm khi gọi videoGọi không bắt máy, chuông đã bị tắt
Đèn ngủ cảm ứng hành lang, nhà tắmMỗi tuầnBố mẹ đi thử, con hỏiĐèn sáng chậm, có chỗ tối trên đường ra nhà tắm
Van gas khoá khi đi ngủ, bếp đã tắtMỗi tối (thói quen); con hỏi mỗi tuầnBố mẹHay quên tắt bếp, nồi cháy
Tay vịn nhà tắm, cạnh giường, cầu thang: lay thửMỗi tháng hoặc mỗi lần vềConTay vịn rung, ốc lỏng, vết nứt quanh chân
Thảm chống trơn, sàn nhà tắmMỗi thángConĐế thảm mòn, thảm trượt khi giẫm, sàn đọng nước
Bình chữa cháy, đầu báo khói, nút thử chống giậtMỗi tháng hoặc mỗi lần vềCon (hoặc hướng dẫn bố mẹ qua video)Kim bình tụt, đầu báo bíp, chống giật không nhảy
Bình nóng lạnh: nhiệt độ cài, tê tay khi chạm vòiMỗi lần vềCon kiểm; sửa thì thợNước quá nóng, tê tay
Thợ kiểm tay vịn, dây gas, điện tổngKhoảng 6–12 thángThợ, con có mặtBất cứ dấu hiệu nào trong các hàng trên

Hướng dẫn của từng thiết bị là chuẩn; bảng là khoảng tham khảo. Bố mẹ có bệnh nền, vừa ngã, hoặc trí nhớ bắt đầu kém thì mọi mốc nên rút ngắn và nên hỏi bác sĩ về mức độ trông nom phù hợp.

Cuộc gọi video kiểm nhà mười phút mỗi tuần

Nhiều việc kiểm có thể làm qua một cuộc gọi video nếu bố mẹ cầm máy đi theo hướng dẫn. Giữ cuộc gọi ngắn, cùng một ngày cố định mỗi tuần để thành nếp, và nói như đang hỏi thăm chứ không như đang kiểm tra.

  1. Nhờ bố mẹ bấm thử nút gọi khẩn cấp; con xem cuộc gọi hoặc tin báo có tới máy mình không.
  2. Hỏi pin điện thoại, nhờ bật chuông to nhất, kiểm chế độ im lặng đã tắt.
  3. Nhờ bố mẹ cầm máy đi một vòng: hành lang, nhà tắm, bếp. Con nhìn đèn ngủ có sáng, sàn nhà tắm có đọng nước, thảm có xô lệch không.
  4. Nhìn bếp: van gas, núm bếp, có nồi nào để quên trên bếp không.
  5. Hỏi những gì hỏng trong tuần: bóng đèn, vòi nước, khoá cửa. Ghi vào danh sách việc cho lần về hoặc gọi thợ.
  6. Kết thúc bằng việc hẹn ngày gọi tuần sau.

Nếu bố mẹ không quen gọi video, nhờ một người hàng xóm tin cậy hoặc người thân gần nhà ghé qua mỗi tuần làm thay một phần danh sách này, và để lại cho họ một chìa khoá dự phòng.

Lượt kiểm tận tay khi về thăm

Lay tay vịn bằng cả sức người lớn. Bố mẹ dựa toàn bộ trọng lượng vào tay vịn khi đứng lên từ bồn cầu hay ra khỏi nhà tắm. Lay thử mạnh tay; rung, có tiếng kêu, chân tay vịn nứt men gạch là gọi thợ bắt lại. Không thay tay vịn bằng giá treo khăn, loại đó không chịu được người.

Giẫm thử thảm chống trơn khi chân ướt. Thảm có đế cao su mòn dần sau vài tháng giặt. Giẫm lên lúc chân ướt, thảm trượt là thay. Dán băng chống trơn ở mép bậc nhà tắm nếu có bậc.

Đi đường đêm với đèn tắt. Buổi tối, tắt đèn trần, đi từ giường ra nhà tắm như bố mẹ đi lúc nửa đêm. Chỗ nào tối, chỗ nào có dây điện, dép, thảm dễ vấp thì xử lý ngay.

Lượt an toàn đầu tháng. Nhìn kim bình chữa cháy, bấm thử đầu báo khói, bấm nút thử chống giật, thử rò gas bằng nước xà phòng. Những việc này con làm thay, đừng để bố mẹ đứng thang bấm đầu báo khói.

Bình nóng lạnh. Xem nhiệt độ cài không quá cao để tránh bỏng, hỏi bố mẹ có lúc nào tê tay khi chạm vòi không. Tê tay là ngắt aptomat bình, gọi thợ ngay.

Việc của thợ: hẹn vào ngày con có mặt

Những việc cần thợ ở nhà bố mẹ già nên gom lại, hẹn vào ngày con cái có mặt. Lý do không chỉ là giám sát: người già ở một mình là đối tượng dễ bị thợ lạ vẽ thêm việc, và cũng dễ ngại không dám hỏi lại. Có con ở đó, bạn hỏi được thợ thay gì, vì sao, giữ lại đồ cũ để xem.

Một lần hẹn khoảng 6–12 tháng thường gồm: bắt lại tay vịn lỏng hoặc lắp thêm tay vịn ở chỗ bố mẹ hay vịn tường; kiểm và thay dây gas, van điều áp nếu tới hạn; thợ điện kiểm tổng, siết đầu dây, thử chống giật bằng dụng cụ đo; kiểm bình nóng lạnh. Câu nên nói với thợ: "Nhà mình có ông bà ở một mình, anh chị làm giúp những gì cần cho an toàn trước, việc khác để sau."

Giữa hai lần hẹn, dặn bố mẹ một điều: thợ nào tự gõ cửa, nói là được cử tới kiểm gas, kiểm điện, kiểm nước mà con cái không báo trước thì không cho vào nhà, gọi cho con trước. Chi phí cho các việc trên tuỳ khu vực; hỏi hai ba nơi, và nếu có thể, dùng lại người thợ đã làm tốt lần trước.

Tình huống thường gặp và cách chỉnh lịch

Bố mẹ hay quên tắt bếp. Đây là lúc cân nhắc bếp có chức năng tự ngắt khi tắt lửa, hẹn giờ, hoặc chuyển sang nấu bằng nồi điện có hẹn giờ cho phần lớn bữa ăn. Trong lúc chưa đổi, hỏi chuyện bếp trong mỗi cuộc gọi, và hỏi bác sĩ nếu tình trạng hay quên tăng lên.

Bố mẹ không chịu đeo vòng báo ngã. Đừng ép; một thiết bị không được đeo thì vô dụng. Thay bằng nút gọi gắn tường ở nhà tắm và cạnh giường, hai chỗ hay ngã nhất, và thử mỗi tuần như vòng đeo.

Nhà nhiều tầng, bố mẹ ngủ tầng trên. Nhiều gia đình chuyển phòng ngủ của bố mẹ xuống tầng trệt khi đi lại khó. Chưa chuyển được thì tay vịn cầu thang phải chắc cả hai bên, đèn cầu thang bật được từ cả đầu trên lẫn đầu dưới.

Mùa mưa, mùa nồm. Sàn trơn hơn, đèn hay chập chờn, aptomat chống giật hay nhảy. Rút lịch kiểm sàn và thảm về mỗi tuần qua video trong những tháng này.

Những món nhỏ hay bị bỏ quên trong lượt kiểm

Ngoài các thiết bị chính, có một nhóm đồ nhỏ quyết định khá nhiều tới việc bố mẹ có an toàn ban đêm hay không. Thêm chúng vào lượt kiểm khi về thăm:

  • Đèn pin bật một nút đặt cạnh gối, pin còn tốt; mất điện ban đêm là lúc người già hay ngã nhất.
  • Dép đi trong nhà đế chống trơn, còn vừa chân, quai chưa giãn; dép mòn đế trơn như đi chân trần trên sàn ướt.
  • Ghế tắm hoặc ghế ngồi thay đồ trong nhà tắm: chân ghế còn đủ núm cao su, không lung lay.
  • Chìa khoá dự phòng gửi hàng xóm hoặc người thân gần nhà, và người đó vẫn còn giữ, vẫn còn ở đó.
  • Chuông cửa và khoá cửa: bố mẹ nghe thấy chuông, tự mở được khoá trong lúc tay yếu.
  • Danh sách số điện thoại của con cái và người hàng xóm, viết chữ to dán cạnh điện thoại bàn; danh bạ trong điện thoại còn đúng thứ tự gọi khẩn cấp.
  • Dây điện, dây sạc nằm vắt ngang lối đi từ giường ra nhà tắm.

Mỗi món trong danh sách này tốn ít tiền, nhưng chỉ người ở xa về nhìn tận nơi mới thấy, vì với bố mẹ chúng đã quen tới mức không còn để ý.

Sổ cho nhà bố mẹ: một bản, nhiều người đọc

Nhà có nhiều anh chị em cùng lo cho bố mẹ thì sổ nên là một bảng tính chung hoặc một nhóm tin nhắn có ghi chép ghim lại, không phải sổ giấy nằm ở nhà một người. Mỗi dòng gồm: ngày, ai kiểm, kiểm gì, thấy gì, việc cần làm, ai nhận làm. Thêm một trang danh sách thiết bị: nút gọi khẩn cấp (ngày thay pin), bình chữa cháy (hạn nạp), dây gas (ngày thay), tay vịn (ngày thợ bắt lại), đầu báo khói (năm sản xuất).

Chia lượt rõ ràng: ai gọi video tuần nào, ai về tháng nào. Không chia thì mỗi người nghĩ người kia đã hỏi. Ở nhà bố mẹ, dán một tờ giấy chữ to cạnh điện thoại bàn hoặc trên tủ lạnh, ghi ba việc: ngửi thấy mùi gas thì khoá van, mở cửa, không bật điện, ra ngoài rồi gọi; ngã thì bấm nút gọi; có người lạ xưng thợ thì gọi con trước.

Việc thừa: lắp camera khắp các phòng của bố mẹ mà không hỏi ý họ, vừa tốn tiền vừa làm người già thấy bị theo dõi. Một cuộc gọi đều đặn mỗi tuần và một lượt kiểm tận tay mỗi tháng thường hiệu quả hơn, và giữ được sự tự chủ mà bố mẹ cần.

Câu hỏi thường gặp

Nhà có người già ở một mình nên kiểm những gì mỗi tuần?

Mỗi tuần nên kiểm nút gọi khẩn cấp còn hoạt động, điện thoại còn pin và chuông to, đèn ngủ cảm ứng còn sáng, bếp và van gas đã tắt khi đi ngủ, sàn nhà tắm không đọng nước. Phần lớn những việc này kiểm được qua một cuộc gọi video ngắn.

Tay vịn nhà tắm cho người già bao lâu kiểm một lần?

Lay thử khoảng mỗi tháng hoặc mỗi lần về thăm, bằng sức người lớn. Tay vịn rung, có tiếng kêu, chân nứt men gạch thì gọi thợ bắt lại ngay. Không dùng giá treo khăn thay tay vịn vì loại đó không chịu được trọng lượng người.

Nút gọi khẩn cấp cho người già có cần thử định kỳ không?

Cần, khoảng mỗi tuần. Nhờ bố mẹ bấm thử trong cuộc gọi hằng tuần để xem cuộc gọi hoặc tin báo có tới máy con cái không. Thay pin khi đèn báo yếu hoặc theo hướng dẫn của thiết bị, ghi ngày thay vào sổ chung.

Thảm chống trơn nhà tắm bao lâu nên thay?

Không có mốc cố định, tuỳ chất liệu và số lần giặt. Mỗi tháng giẫm thử khi chân ướt; thảm trượt, đế cao su mòn hoặc bong là thay. Nhà ở vùng nồm ẩm thì kiểm dày hơn trong những tháng nồm.

Có nên để bố mẹ già tự đứng thang thử đầu báo khói không?

Không nên. Ngã từ thang là rủi ro lớn với người già. Việc bấm thử đầu báo khói, thay pin trên cao để con cái làm khi về thăm, hoặc nhờ người thân, hàng xóm tin cậy làm giúp. Bố mẹ chỉ cần nhớ tiếng bíp báo pin yếu và gọi cho con.

Làm sao để bố mẹ không bị thợ lạ vào nhà vẽ việc?

Gom việc cần thợ vào những ngày con cái có mặt, dùng lại thợ quen đã làm tốt. Dặn bố mẹ không cho vào nhà bất kỳ ai tự xưng được cử tới kiểm gas, điện, nước nếu con cái chưa báo trước, và gọi cho con trước khi mở cửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138