DuyTri.comDuy Trì
Thiết bị an toàn trong nhà

Nút thử aptomat chống giật bấm bao lâu một lần: lịch thử cho cả tủ điện nhà

Aptomat chống giật nên được bấm nút thử khoảng mỗi tháng đến mỗi quý. Cách bấm an toàn, đọc kết quả, khi nào gọi thợ điện và lịch kiểm cả tủ điện gia đình.

A young Vietnamese woman reaches up to a small white breaker box on a hallway wall, finger near a test button, cool evening light, shot from behind her shoulder

Aptomat chống giật (loại có nút nhỏ ghi chữ T hoặc TEST) nên được bấm nút thử khoảng mỗi tháng một lần, chậm nhất mỗi quý một lần, theo khuyến cáo phổ biến của các nhà sản xuất. Bấm mà aptomat nhảy ngay là cơ cấu ngắt còn chạy; bấm mà không nhảy thì mạch đó coi như không có chống giật, cần mời thợ điện kiểm sớm. Cả tủ điện nên được thợ điện kiểm tổng khoảng 2–3 năm một lần, nhà cũ hoặc nhà vừa thêm nhiều thiết bị thì dày hơn.

Nút thử là thứ hiếm hoi trong hệ thống điện mà người không có chuyên môn được phép và nên tự động tay vào. Bạn không cần mở nắp tủ, không cần dụng cụ, chỉ cần biết bấm vào đâu, chuẩn bị gì trước khi mất điện mấy giây, đọc kết quả thế nào và ghi lại ra sao. Mọi việc vượt quá cái nút đó, từ thay aptomat tới đấu lại dây, là việc của thợ điện.

Lịch kiểm tủ điện và chống giật trong một năm

Nhà phố hay căn hộ thường có một tủ điện tổng gần cửa ra vào hoặc chân cầu thang, đôi khi thêm aptomat riêng cho bình nóng lạnh, điều hoà, bếp từ. Lịch dưới gom cả những chỗ đó.

Hạng mụcBao lâu một lầnTự làm hay gọi thợDấu hiệu cần làm sớm
Bấm nút thử aptomat chống giật tổngKhoảng mỗi tháng, chậm nhất mỗi quýTự làmVừa có giông sét, vừa ngập nước, vừa sửa điện
Bấm nút thử chống giật riêng của bình nóng lạnhKhoảng mỗi tháng, nhất là trước mùa lạnhTự làmTê tay khi chạm vòi sen, nước nóng thất thường
Nhìn mặt tủ điện: mùi khét, vết đen, tiếng rèKhoảng mỗi tháng, cùng lúc bấm thửTự làm (chỉ nhìn, không mở nắp trong)Aptomat ấm nóng khi sờ mặt nhựa, có tiếng tách tách
Kiểm nhãn ghi aptomat nào cấp cho phòng nàoKhoảng mỗi nămTự làmVừa thêm điều hoà, bếp từ, máy sấy
Thợ điện kiểm tổng: siết đầu cốt, đo cách điện, kiểm tiếp địaKhoảng 2–3 nămThợ điệnNhà trên 15 năm, aptomat hay nhảy vặt, dây vỏ giòn
Kiểm sau sự cố: ngập, sét, chuột cắn dâyNgay sau sự cốThợ điệnMọi trường hợp nước tràn vào tủ điện hoặc ổ cắm thấp

Tần suất in trên thân aptomat hoặc trong tờ hướng dẫn của nó là chuẩn; bảng là khoảng tham khảo. Nếu nhà có aptomat chống giật đời cũ không còn đọc được chữ, ghi lại hình dáng và vị trí, lần tới thợ điện đến thì nhờ họ xác định.

Bấm thử đúng cách: chuẩn bị trước khi mất điện vài giây

Bấm nút thử làm aptomat nhảy, tức là phần nhà đi qua aptomat đó mất điện cho tới khi bạn gạt lên lại. Chuẩn bị một chút để không làm hỏng việc khác.

  1. Chọn lúc ban ngày, không ai đang tắm nước nóng, không ai đang dùng máy tính chưa lưu.
  2. Tắt trước những thứ dễ hỏng vì mất điện đột ngột: máy tính bàn, máy in đang in, bộ phát wifi nếu đang có người họp trực tuyến.
  3. Đứng trên nền khô, tay khô, đi dép. Chỉ đụng vào nắp ngoài và nút thử, không mở nắp che trong.
  4. Bấm dứt khoát nút T một lần. Aptomat chống giật đúng việc sẽ nhảy xuống gần như ngay lập tức.
  5. Gạt cần aptomat lên lại vị trí đóng. Nếu gạt lên mà nó nhảy xuống tiếp ngay, dừng lại, không gạt cố, gọi thợ điện.
  6. Đi một vòng kiểm tủ lạnh, tủ đông đã chạy lại; đồng hồ trên lò vi sóng, nồi cơm hẹn giờ chỉnh lại nếu cần.
  7. Ghi vào sổ: ngày, aptomat nào, nhảy hay không nhảy.

Nhà có nhiều aptomat chống giật thì bấm lần lượt từng cái, ghi từng dòng. Lần đầu làm nên có hai người: một người bấm, một người đi xem phòng nào mất điện, để vẽ lại sơ đồ tủ điện cho đúng.

Đọc kết quả: ba trường hợp và việc tiếp theo

Nhảy ngay khi bấm, gạt lên giữ được. Đây là kết quả đúng. Ghi sổ, hẹn tháng sau. Không cần làm gì thêm.

Bấm mà không nhảy, hoặc phải bấm nhiều lần mới nhảy. Cơ cấu ngắt bị kẹt hoặc hỏng. Mạch đó lúc này không còn được bảo vệ khi có rò điện. Gọi thợ điện kiểm và thay aptomat sớm; trong lúc chờ, dặn cả nhà cẩn thận ở khu vực có nước như nhà tắm, bếp. Không tự tháo aptomat ra xem.

Gạt lên không giữ được, nhảy xuống ngay. Có thể đang có rò điện ở một thiết bị hoặc đoạn dây nào đó trong mạch. Rút phích các thiết bị trên mạch đó rồi thử gạt lại; nếu giữ được thì cắm lại từng thứ để xem thứ nào làm nhảy, ghi tên thiết bị đó và báo thợ. Nếu rút hết vẫn nhảy thì để thợ điện xử lý, không cố gạt nhiều lần.

Nhảy vặt khi không ai bấm. Aptomat chống giật hay nhảy vào ngày mưa, ngày nồm, hoặc mỗi khi bật bình nóng lạnh là tín hiệu có rò, không phải aptomat "nhạy quá". Câu hay nghe "thay cái kém nhạy hơn cho đỡ nhảy" là cách xử lý sai; nói với thợ: "Anh chị tìm giúp chỗ rò, đừng đổi aptomat cho đỡ nhảy."

Sơ đồ tủ điện: làm một lần, dùng mười năm

Phần lớn gia đình không biết aptomat nào cấp cho phòng nào, nên lúc cần ngắt điện để lau quạt, thay bóng đèn hay khi có mùi khét, mọi người gạt luôn aptomat tổng, cả nhà tối om. Dịp bấm thử chống giật đầu tiên là lúc tốt nhất để vẽ sơ đồ: gạt từng aptomat nhánh xuống, một người đi kiểm phòng nào mất điện, ổ nào mất điện, rồi viết vào một mảnh giấy dán bên trong cánh tủ điện.

Sơ đồ chỉ cần ghi theo thứ tự từ trái sang phải: aptomat 1 cấp tầng 1 và bếp, aptomat 2 cấp điều hoà phòng khách, aptomat 3 cấp bình nóng lạnh tầng 2… Kèm thêm một dòng: aptomat nào có nút thử chống giật. Chụp ảnh tờ giấy đó lưu trong điện thoại, để khi đi vắng mà người nhà gọi hỏi thì bạn chỉ được ngay.

Mỗi năm, hoặc mỗi lần lắp thêm một thiết bị điện lớn, đọc lại sơ đồ một lần. Thợ lắp điều hoà, bếp từ thường đi thêm một aptomat mới; nếu không ghi vào sơ đồ thì sau vài năm tờ giấy sai một nửa. Câu nên nói với thợ khi lắp xong: "Anh chị ghi giúp aptomat mới vào sơ đồ trong tủ điện nhà mình."

Việc của thợ điện trong lần kiểm tổng

Thợ điện kiểm tổng khoảng 2–3 năm một lần làm những việc mà người thường không được làm: mở nắp trong của tủ, siết lại các đầu dây vào aptomat (đầu dây lỏng là nguồn nóng và cháy hay gặp), dùng đồng hồ đo kiểm cách điện của từng mạch, kiểm dây tiếp địa của bình nóng lạnh và máy giặt, thử aptomat chống giật bằng thiết bị đo để biết nó ngắt có đủ nhanh hay không, chứ không chỉ dựa vào nút thử.

Một lần kiểm làm đúng sẽ có kết quả nói được thành lời: mạch nào tốt, mạch nào cách điện kém, đầu dây nào đã sạm phải cắt nối lại, aptomat nào đã quá cũ nên thay. Thợ làm đúng sẽ chỉ cho bạn thấy đầu dây sạm, aptomat lỏng chứ không chỉ nói chung chung "điện nhà mình yếu lắm, phải đi lại hết". Đề nghị đi lại toàn bộ dây thì nên hỏi thêm một thợ khác trước khi quyết.

Chi phí kiểm tổng và thay aptomat tuỳ khu vực, diện tích nhà; hỏi hai ba nơi. Khoản này nhỏ hơn rất nhiều so với hậu quả của một mạch không còn chống giật trong nhà tắm.

Khi nào bấm thử ngoài lịch tháng

Sau một trận giông có sét đánh gần. Sét đánh gần có thể làm hỏng cơ cấu điện tử bên trong aptomat chống giật mà nhìn bên ngoài không thấy gì. Sáng hôm sau bấm thử một lượt, nhảy bình thường thì yên tâm; không nhảy thì gọi thợ ngay.

Sau khi nhà bị ngập, dù nước chỉ tới mắt cá. Nước có thể đã tràn vào ổ cắm thấp, hộp nối dưới sàn. Đừng đóng điện lại khi chưa có thợ điện kiểm. Thợ kiểm xong, bấm thử chống giật trước khi dùng lại bình nóng lạnh và máy giặt.

Trước mùa lạnh, khi bắt đầu dùng lại bình nóng lạnh. Bình nghỉ nhiều tháng mùa nóng, lúc bật lại là lúc nên bấm thử aptomat riêng của bình. Tê tay khi chạm vòi sen hay vỏ bình là dấu hiệu rò, ngắt aptomat bình, gọi thợ, không tắm tiếp.

Sau khi thợ sửa hoặc lắp thêm bất cứ thứ gì vào mạch điện. Lắp điều hoà, bếp từ, thêm ổ cắm đều đụng tới tủ điện. Bấm thử ngay khi thợ còn ở đó, nhảy bình thường mới để họ về.

Khi nhà có người mới chuyển tới ở. Người thuê mới, ông bà lên ở cùng, người giúp việc: chỉ cho họ vị trí tủ điện, aptomat tổng, và dặn gặp chuyện gì thì gạt aptomat tổng xuống trước.

Làm thừa, làm sai, và chuyện ghi sổ

Bấm thử mỗi ngày cho chắc. Không cần. Bấm quá dày làm mòn cơ cấu và làm tủ lạnh, tủ đông mất điện liên tục. Mỗi tháng là đủ.

Gạt aptomat chống giật xuống khi đi ngủ cho an toàn. Tủ lạnh, camera, đèn ngủ sẽ mất điện cả đêm, mà chống giật vốn được làm ra để luôn bật. Đi xa nhiều ngày mới cân nhắc ngắt những mạch không cần.

Dán băng keo giữ cần aptomat khỏi nhảy. Đây là cách tước bỏ chống giật, tuyệt đối không làm.

Sổ cần ghi gì. Mỗi lần bấm thử một dòng: ngày, aptomat nào, kết quả. Mỗi lần thợ đến: ngày, việc làm, thứ đã thay, lời dặn lần kiểm sau. Đặt lời nhắc lặp lại ngày đầu tháng trên lịch điện thoại, chung lượt với nhìn kim bình chữa cháy cho đỡ phải nhớ hai lần.

Nhà cho thuê một hai phòng. Dặn người thuê không tự gạt, không tự bấm nếu chưa được chỉ; chủ nhà làm lịch bấm thử và báo trước giờ mất điện vài phút.

Câu hỏi thường gặp

Nút TEST trên aptomat chống giật dùng để làm gì?

Nút TEST tạo ra một dòng rò giả để kiểm tra cơ cấu ngắt của aptomat còn hoạt động hay không. Bấm vào mà aptomat nhảy ngay là cơ cấu còn chạy. Đây là phép thử người thường được làm, không cần mở nắp tủ điện.

Bấm nút thử chống giật mà aptomat không nhảy thì sao?

Mạch đó coi như đang không có chống giật. Gọi thợ điện kiểm và thay sớm, trong lúc chờ thì dặn cả nhà cẩn thận ở nhà tắm và khu bếp. Không tự tháo aptomat ra, không gõ vào thân aptomat để thử lại.

Aptomat chống giật hay nhảy khi trời mưa là do đâu?

Thường là có rò điện ở thiết bị ngoài trời, ổ cắm ban công, đèn sân hoặc đoạn dây bị ẩm. Đó là cảnh báo đúng chứ không phải aptomat quá nhạy. Gọi thợ điện tìm chỗ rò, không thay aptomat kém nhạy hơn cho đỡ nhảy.

Có nên tắt aptomat chống giật khi đi ngủ không?

Không cần. Aptomat chống giật được làm để luôn bật, tắt đi còn làm tủ lạnh, camera, đèn ngủ mất điện. Khi đi xa nhiều ngày, bạn có thể ngắt các mạch không cần như bình nóng lạnh, bếp, giữ lại mạch tủ lạnh.

Bao lâu nên mời thợ điện kiểm tổng điện trong nhà?

Khoảng 2–3 năm một lần với nhà ở bình thường. Nhà trên 15 năm, nhà vừa lắp thêm điều hoà, bếp từ, hoặc nhà vừa bị ngập, bị sét đánh gần thì nên kiểm sớm hơn, kể cả khi mọi thứ vẫn có vẻ chạy bình thường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138