DuyTri.comDuy Trì
Thiết bị an toàn trong nhà

Lịch thử đầu báo khói và báo gas cho nhà ống nhiều tầng: tháng, năm, mốc thay đầu

Nhà ống nhiều tầng nên bấm thử đầu báo khói, báo gas mỗi tháng, lau bụi nửa năm, thay pin theo hạn và thay cả đầu theo tuổi cảm biến. Bảng lịch theo tầng.

A Vietnamese teenager steadies an aluminium step ladder while his father, seen from behind, presses a round smoke detector on a stairwell ceiling, narrow townhouse, soft daylight from above

Đầu báo khói và đầu báo gas trong nhà ở nên được bấm nút thử khoảng mỗi tháng một lần, lau bụi khoảng 6 tháng một lần, thay pin theo hạn ghi trên máy (loại pin rời thường khoảng mỗi năm, hoặc ngay khi máy kêu bíp báo pin yếu), và thay cả đầu theo tuổi của cảm biến: đầu báo khói thường khoảng 10 năm, đầu báo gas thường ngắn hơn, khoảng 5 năm. Hạn in trên thân máy và trong hướng dẫn là chuẩn; các mốc trên là tham khảo phổ biến.

Với nhà ống ba bốn tầng, cái khó không nằm ở thao tác mà ở việc đi đủ các tầng: đầu báo ở tầng thượng, phòng thờ cúng, kho đồ trên cùng thường bị quên nhiều năm, trong khi đó chính là những tầng ít người lui tới, cháy âm ỉ lâu mới có người biết. Lịch dưới đây xếp theo tầng, kèm cách bấm thử an toàn khi phải đứng thang, các dấu hiệu máy sắp hết tuổi và những thứ tuyệt đối không làm khi máy kêu nhầm.

Lịch theo tầng cho một nhà ống bốn tầng

Bảng giả định một nhà ống điển hình: tầng trệt có bếp và chỗ để xe, hai tầng giữa là phòng ngủ, tầng trên cùng là phòng thờ cúng, sân phơi và kho. Mỗi tầng ít nhất một đầu báo khói ở trần gần chân cầu thang; tầng có bếp thêm đầu báo gas.

Hạng mụcBao lâu một lầnTự làm hay gọi thợDấu hiệu làm sớm hơn
Bấm nút thử từng đầu báo khói, mọi tầngKhoảng mỗi thángTự làm (thang vững, có người giữ)Vừa sơn sửa, vừa có bụi xây dựng, vừa mất điện lâu
Bấm nút thử đầu báo gas ở bếpKhoảng mỗi thángTự làmVừa đổi bình gas, vừa có mùi gas mà máy không kêu
Lau, hút bụi nhẹ quanh lỗ hút khóiKhoảng 6 thángTự làmNhà gần đường lớn, nhà có thắp hương thường xuyên, sau mùa nồm
Thay pin (loại pin rời)Theo hạn ghi trên máy, thường khoảng mỗi nămTự làmMáy kêu bíp ngắn từng hồi, đèn báo đổi màu
Kiểm ngày sản xuất, tính tuổi đầu báoKhoảng mỗi nămTự làmKhông còn đọc được ngày, máy đã vàng vỏ
Thay cả đầu báo khóiKhoảng 10 năm hoặc theo hạn nhà sản xuấtTự thay loại độc lập; loại nối hệ thống thì thợBấm thử không kêu dù pin mới, kêu nhầm liên tục
Thay cả đầu báo gasKhoảng 5 năm hoặc theo hạn nhà sản xuấtThợ (loại cắm điện, nối van tự ngắt)Báo lỗi cảm biến, không phản ứng khi thử

Hạn và hướng dẫn của nhà sản xuất là chuẩn; bảng là khoảng tham khảo. Nhà có hệ thống báo cháy nối dây trung tâm thì phần tủ điều khiển và dây do thợ hoặc đơn vị lắp đặt bảo dưỡng; bạn vẫn bấm thử các đầu theo tháng nếu hướng dẫn cho phép.

Một lượt thử tháng: từ tầng trên xuống, có người giữ thang

Đầu báo khói gắn trần nên mỗi lần thử phải đứng lên thang. Đây là chỗ hay xảy ra té ngã hơn cả chuyện cháy, nên làm cẩn thận hơn bạn nghĩ.

  1. Báo trước cho cả nhà sẽ có tiếng còi, nhất là người già và trẻ nhỏ, để không ai hoảng.
  2. Dùng thang chữ A chắc chân, mở hết khoá, đặt trên nền phẳng, có một người đứng giữ thang. Không đứng lên ghế nhựa, ghế xoay hay xếp chồng đồ.
  3. Bắt đầu từ tầng trên cùng, đi dần xuống, để không bỏ sót tầng ít người lên.
  4. Bấm và giữ nút thử vài giây cho tới khi còi kêu. Còi to, rõ là đạt. Còi yếu, rè, hoặc chỉ kêu một tiếng là pin yếu hoặc đầu đã già.
  5. Nhà có đầu báo liên kết với nhau thì kiểm xem bấm một đầu, các tầng khác có cùng kêu không; một người đứng ở tầng khác để nghe.
  6. Đầu báo gas ở bếp: bấm nút thử theo hướng dẫn. Không thử bằng cách xả gas từ bếp hay bật lửa.
  7. Ghi vào sổ từng đầu: tầng, kết quả, pin thay hay chưa.

Nếu trần quá cao, thang nhà không với tới an toàn, dùng một cây gậy dài đầu bọc vải mềm để chạm nút thử, hoặc để lượt thử đó cho thợ khi họ đến kiểm định kỳ. Không trèo lên lan can cầu thang để với.

Dấu hiệu đầu báo sắp hết tuổi hoặc cần thay pin

Tiếng bíp ngắn lặp lại mỗi phút. Hầu hết đầu báo khói báo pin yếu bằng tiếng bíp đơn, cách nhau khoảng một phút, thường hay rơi vào nửa đêm vì nhiệt độ hạ làm pin yếu lộ ra. Thay pin ngay hôm sau, không tháo pin ra rồi để đó.

Thay pin mới mà vẫn bíp. Nhiều đầu báo có tín hiệu riêng báo hết tuổi cảm biến. Đọc hướng dẫn; nếu đầu đã gần mười năm thì thay cả đầu.

Kêu nhầm liên tục dù không có khói. Bụi, côn trùng chui vào buồng cảm biến, hoặc cảm biến đã già. Lau bụi trước; vẫn kêu nhầm thì thay đầu.

Vỏ nhựa ngả vàng. Dấu hiệu tuổi, thường đi kèm năm sản xuất đã xa. Lật đế xem ngày, tính tuổi.

Đầu báo gas báo lỗi hoặc không phản ứng khi thử. Cảm biến gas xuống cấp nhanh hơn cảm biến khói. Máy báo lỗi là thay, không cố dùng tiếp.

Kêu nhầm khi nấu nướng hay thắp hương: cái sai hay gặp nhất

Lý do số một khiến đầu báo khói trong nhà mất tác dụng không phải hỏng, mà là bị tháo pin vì kêu nhầm. Chiên rán ở bếp mở, thắp hương ở phòng thờ, hút thuốc trong nhà đều có thể làm đầu báo đặt gần đó kêu. Sau vài lần như vậy, ai đó tháo pin ra cho yên, rồi quên lắp lại hàng năm trời.

Cách làm đúng: phần lớn đầu báo có nút tạm im trong vài phút, bấm nút đó, mở cửa cho khói tan. Nếu đầu báo đặt quá gần bếp, tức là gần tới mức kêu mỗi lần chiên cá, thì lần tới thợ đến nhờ họ dời ra xa hơn theo hướng dẫn, hoặc đổi loại phù hợp với khu bếp. Ở phòng thờ, đầu báo không nên treo ngay phía trên bát hương; dời sang góc trần cách xa vài bước.

Đầu báo đã bị tháo pin thì ghi luôn vào sổ "đang tháo pin, lý do", và đặt lời nhắc ngày hôm sau lắp lại. Đây là dòng sổ cứu nhà mình được nhiều hơn mọi dòng khác.

Lịch đổi theo người ở trong nhà

Ông bà nghe kém ở tầng riêng. Tiếng còi đầu báo ở tầng dưới có thể không đánh thức được người nghe kém đang ngủ tầng trên. Mỗi lần thử tháng, nhờ ông bà nằm trong phòng đóng cửa và cho biết có nghe rõ không. Không nghe rõ thì đó là lý do để hỏi thợ về đầu báo liên kết giữa các tầng hoặc loại có đèn chớp, rung.

Nhà cho thuê một tầng hoặc vài phòng. Người thuê thường không biết đầu báo ở đâu, cũng không có thang để thử. Chủ nhà nên giữ lịch thử tháng, báo trước giờ đến, và dặn người thuê không tháo pin khi máy kêu nhầm mà nhắn ngay để chủ nhà xử lý.

Nhà đi vắng dài ngày. Trước khi đi, bấm thử một lượt và thay pin nếu máy đã báo yếu; lúc về, thử lại trước khi nấu bữa đầu tiên. Đầu báo gas loại cắm điện mà bạn ngắt điện cả nhà khi đi thì nhớ cắm lại.

Nhà có trẻ hay nghịch. Trẻ lớn đôi khi bấm nút thử để nghe còi hoặc lấy pin trong đầu báo đặt thấp để chơi đồ chơi. Mỗi tháng kiểm thêm xem đầu báo còn pin, nắp đậy còn đóng kín.

Nhà vừa sửa chữa, đục phá. Bụi xây dựng lọt vào buồng cảm biến làm đầu báo kêu nhầm hoặc mù hẳn. Sửa xong, lau bụi kỹ và thử lại cả lượt trước khi cả nhà dọn về ở.

Việc của thợ, và lúc nào cần họ

Đầu báo khói độc lập chạy pin thì gia đình tự thay được cả đầu: tháo đầu cũ khỏi đế, lắp đầu mới cùng loại, bấm thử. Với đầu báo nối dây vào hệ thống, đầu báo gas cắm điện có nối van tự ngắt gas, hoặc khi cần thêm đầu báo mới ở vị trí chưa có đế, việc thuộc về thợ: họ kiểm nguồn cấp, dây tín hiệu, chọn chỗ lắp theo hướng dẫn, và cho bạn thấy bấm thử một đầu thì các đầu kia cùng kêu.

Một lần thợ đến kiểm hệ thống báo cháy trong nhà ở làm đúng thường gồm: thử từng đầu, kiểm pin dự phòng của tủ điều khiển (nếu có), lau buồng cảm biến, kiểm van tự ngắt gas có đóng khi đầu báo gas kêu, rồi giao lại cho bạn danh sách đầu nào cần thay trong năm tới. Câu nên hỏi: "Anh chị ghi giúp nhà mình năm sản xuất của từng đầu, để biết năm nào thay cái nào."

Nhà cho thuê theo phòng hoặc nhà ở kết hợp kinh doanh có thể có quy định riêng về phòng cháy; phần thủ tục và yêu cầu cụ thể, bạn tra quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan phụ trách ở địa phương, bài này chỉ bàn lịch kiểm trong nhà.

Ghi sổ đầu báo và những thứ làm thừa

Một bảng nhỏ cho đầu báo, mỗi đầu một dòng: tầng và vị trí, loại (khói hay gas, pin hay nối dây), năm sản xuất, ngày thay pin gần nhất, kết quả thử tháng. Mỗi năm một lần, đọc cột năm sản xuất để biết đầu nào tới tuổi. Những việc không cần làm:

  • Thử bằng cách đốt giấy, xịt khói nhang dưới đầu báo: dễ gây cháy, bám muội vào cảm biến, mà nút thử đã đủ.
  • Thay pin mỗi tháng cho chắc: pin còn tốt thì để đủ hạn.
  • Sơn trần mà không che đầu báo: sơn bám vào lỗ hút khói, đầu báo mù luôn. Che kỹ hoặc tháo đầu ra cất trước khi sơn, sơn xong lắp lại ngay.
  • Lau buồng cảm biến bằng nước hay cồn: chỉ dùng chổi lông mềm hoặc máy hút bụi để nhẹ bên ngoài.

Đặt lời nhắc lặp lại ngày đầu tháng trên lịch điện thoại, chung lượt với bình chữa cháy và nút thử chống giật, cộng một lời nhắc mỗi năm vào tháng có ngày lắp đầu báo để xem tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Đầu báo khói trong nhà bao lâu bấm thử một lần?

Mốc phổ biến là khoảng mỗi tháng một lần bằng nút thử trên máy. Nhà vừa sơn sửa, vừa có bụi xây dựng, hoặc vừa mất điện lâu với loại cắm điện thì nên thử lại ngay. Ghi kết quả từng đầu vào sổ để thấy đầu nào yếu dần.

Đầu báo khói dùng được bao nhiêu năm?

Phần lớn nhà sản xuất khuyên thay cả đầu báo khói sau khoảng 10 năm vì cảm biến xuống cấp dù pin vẫn mới. Năm sản xuất thường in ở mặt sau hoặc trên đế; ghi năm đó vào sổ để biết khi nào thay.

Đầu báo gas bao lâu phải thay?

Cảm biến gas thường xuống cấp nhanh hơn cảm biến khói, mốc tham khảo khoảng 5 năm hoặc theo hạn nhà sản xuất. Máy báo lỗi cảm biến hoặc không phản ứng khi bấm thử thì thay sớm, loại nối van tự ngắt gas nên để thợ lắp.

Đầu báo khói kêu bíp từng tiếng giữa đêm là sao?

Thường là báo pin yếu, hay lộ ra vào ban đêm khi nhiệt độ hạ. Thay pin mới theo đúng loại ghi trên máy. Nếu thay pin rồi vẫn bíp thì có thể là tín hiệu hết tuổi cảm biến, đọc hướng dẫn và cân nhắc thay cả đầu.

Có nên tháo pin đầu báo khói khi nó hay kêu lúc nấu ăn không?

Không nên. Dùng nút tạm im nếu máy có, mở cửa cho khói tan. Nếu kêu nhầm thường xuyên vì đặt quá gần bếp, nhờ thợ dời ra xa hơn hoặc đổi loại phù hợp, thay vì để một đầu báo không có pin.

Có thể thử đầu báo gas bằng cách mở bếp gas cho xì ra không?

Không. Xả gas để thử là tạo ra đúng nguy cơ mà đầu báo được lắp để phòng. Chỉ dùng nút thử trên máy theo hướng dẫn; kiểm sâu hơn thì để thợ có dụng cụ chuyên dụng làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138