DuyTri.comDuy Trì
Nhà cửa theo mùa

Sơn lại nhà bao lâu một lần: mốc cho tường ngoài, tường trong và nhà ven biển

Tường ngoài thường sơn lại khoảng 5–8 năm, tường trong 5–10 năm, nhà ven biển hay hướng nắng gắt thì sớm hơn. Dấu hiệu tới hạn, mùa nên sơn và cách ghi sổ.

A Vietnamese couple stands in a quiet alley looking up at the faded facade of their narrow three storey house, late afternoon warm light, wide shot from across the alley

Tường ngoài nhà ở thường cần sơn lại khoảng 5–8 năm một lần, tường trong nhà khoảng 5–10 năm. Mặt tường hướng tây đón nắng chiều, nhà ven biển, nhà sát đường nhiều bụi thì rút xuống khoảng 3–5 năm; phòng trẻ con, hành lang, bếp hay bị bẩn có khi chỉ 3–4 năm đã muốn sơn lại. Đây là khoảng tham khảo, phụ thuộc loại sơn, tay nghề lần trước và lớp chống thấm bên dưới.

Câu hỏi đúng không chỉ là bao nhiêu năm, mà là tường đang ở tình trạng nào. Sơn lại đúng lúc thì chỉ cần vệ sinh, xử lý chỗ nhỏ rồi phủ lớp mới. Để quá lâu, lớp sơn bong, nước ngấm vào lớp vữa, lần sơn sau phải cạo bỏ, bả lại, tốn công hơn nhiều. Phần dưới giúp bạn đọc tình trạng tường, chọn mùa và ghi lại để biết lần sau.

Bảng mốc sơn lại theo từng loại mặt tường

Các mốc dưới đây áp cho nhà xây gạch trát vữa, sơn nước thông dụng. Tường ốp đá, ốp gạch thẻ, sơn giả đá có lịch riêng theo nhà sản xuất.

Mặt tườngBao lâu một lần (tham khảo)Tự làm hay gọi thợDấu hiệu cần sơn sớm hơn
Mặt tiền, tường ngoài hướng nắng gắtKhoảng 4–6 nămThợ có giàn giáo, dây an toànPhai màu loang lổ, bột phấn trắng khi quẹt tay
Tường ngoài khuất nắng, tường hồiKhoảng 6–8 nămThợRêu mốc thành vệt, nứt chân chim
Nhà ven biển, ven sôngKhoảng 3–5 nămThợSơn phồng rộp, hoen gỉ quanh chi tiết sắt
Phòng khách, phòng ngủKhoảng 6–10 nămTự sơn được phần thấp; trần cao để thợỐ, bẩn không lau được, đổi màu không đều
Bếp, hành lang, cầu thang, phòng trẻKhoảng 3–5 nămTự sơn được phần thấpVết bẩn bám, sơn trầy ở độ cao tay chạm
Cửa sắt, lan can, khung bảo vệKhoảng 2–4 nămTự sơn phần thấp; trên cao để thợGỉ lấm tấm ở mối hàn và chân trụ
Cửa gỗ, khung gỗKhoảng 3–5 nămThợ mộc, thợ sơnLớp phủ mờ, gỗ xám màu, nứt nhỏ theo thớ

Đây là mốc tham khảo; nếu loại sơn đã dùng có thời gian bền màu do nhà sản xuất công bố thì dùng con số đó làm căn cứ, và luôn xem tình trạng thực tế của tường.

Đọc tình trạng tường trong 15 phút

Quẹt tay lên tường ngoài. Tay dính bột trắng là sơn đã phấn hoá, lớp màng bảo vệ đã mỏng. Chưa cần sơn ngay nếu chưa có dấu hiệu khác, nhưng đây là tín hiệu bắt đầu lên kế hoạch trong một hai năm.

Nhìn màu theo từng mặt. Mặt hướng nắng phai nhanh hơn mặt khuất. Nếu hai mặt đã chênh màu rõ, mặt hướng nắng đang tới hạn.

Tìm chỗ phồng rộp, bong tróc. Sơn phồng thường do hơi ẩm đẩy từ bên trong. Đây không phải lỗi của lớp sơn mà là dấu hiệu nước đang vào tường, cần xử lý chống thấm trước khi sơn.

Soi vết nứt. Nứt chân chim nhỏ như mạng nhện trên lớp sơn là bình thường theo tuổi. Vết nứt chạy dài, nứt chéo ở góc cửa, nứt rộng nhét được móng tay thì cần thợ xây xem trước, sơn không che được.

Nhìn chân tường và dưới bậu cửa. Rêu, mốc, vệt nước chảy dọc từ bậu cửa sổ là nơi nước đọng lâu. Ghi lại để khi sơn, thợ xử lý kỹ những chỗ này.

Nhìn chi tiết sắt. Lan can, khung bảo vệ, chân trụ giàn phơi gỉ lấm tấm thì sơn lại phần sắt trước, không đợi tới lúc sơn cả nhà. Gỉ ăn sâu rồi phải mài, sơn chống gỉ lại từ đầu.

Chọn mùa sơn: khô ráo, không quá nắng

Sơn cần tường khô và thời tiết khô để bám tốt. Ở miền Nam, mùa khô từ khoảng tháng 12 đến tháng 4 là lúc hợp lý, tránh những trưa nắng gắt nhất làm sơn khô mặt quá nhanh. Ở miền Bắc, mùa thu và đầu đông khô ráo thường được chọn; tránh mùa nồm vì tường đọng nước, sơn khó khô và dễ loang. Miền Trung nên tránh mùa mưa bão cuối năm.

Sau mùa mưa hoặc sau lũ, tường cần thời gian khô; đừng sơn ngay khi trời vừa tạnh vài ngày. Thợ có kinh nghiệm sẽ đo độ ẩm tường hoặc chờ đến khi tường khô đều. Câu nên hỏi: "Tường nhà mình đủ khô để sơn chưa, anh/chị đo giúp trước khi làm."

Thợ sơn đắt việc nhất vào mấy tháng trước Tết. Nếu bạn muốn sơn trong mùa đó, liên hệ sớm hai ba tháng; hoặc dời sang đầu năm sau Tết, thời tiết vẫn khô và lịch thợ thoáng hơn.

Việc của thợ và một lần sơn lại đúng trông thế nào

Sơn mặt tiền, tường ngoài, trần cao là việc trên cao, cần giàn giáo hoặc thang dây, dây an toàn và đồ bảo hộ. Đó là việc của thợ. Một lần sơn lại làm đúng thường gồm các bước bạn có thể quan sát:

  • Vệ sinh bề mặt: rửa bụi, cạo rêu, bỏ phần sơn bong tróc cho tới lớp còn bám chắc.
  • Xử lý vết nứt, chỗ phồng: tìm và xử lý nguồn ẩm nếu có, trám vết nứt, để khô.
  • Bả lại những chỗ đã cạo sâu, chà phẳng.
  • Sơn lót trên các mảng đã xử lý, hoặc toàn bộ nếu lớp cũ đã phấn hoá nhiều.
  • Sơn phủ thường hai lớp, lớp sau cách lớp trước theo thời gian khô ghi trên thùng sơn.
  • Che chắn cửa, nền, cây cảnh; dọn sạch sau khi xong; bàn giao màu và loại sơn đã dùng.

Cẩn thận với báo giá chỉ gồm "sơn hai lớp" mà bỏ qua vệ sinh và xử lý. Tường ngoài nhiều năm tuổi mà không qua bước vệ sinh, lót thì lớp mới bong nhanh. Hỏi rõ từng bước nằm trong báo giá hay không, hỏi hai ba nơi để so.

Phần chủ nhà tự làm được: sơn dặm trong nhà

Những mảng tường thấp trong nhà, chỗ trầy ở hành lang, cầu thang có thể tự dặm giữa hai lần sơn lớn, giúp giãn chu kỳ sơn toàn bộ.

  1. Giữ lại nửa thùng sơn đã dùng lần trước, ghi tên màu và mã màu lên nắp. Không có thì cạo một mảnh sơn nhỏ ở chỗ khuất mang đi pha màu.
  2. Ngắt điện khu vực có ổ cắm, công tắc trên mảng tường định dặm; tháo hoặc dán kín mặt nạ ổ cắm.
  3. Lau sạch chỗ cần dặm bằng khăn ẩm, để khô.
  4. Chà nhẹ mép chỗ trầy cho phẳng, phủi bụi.
  5. Dặm bằng con lăn nhỏ, lăn rộng ra một chút quanh chỗ trầy để mép không lộ.
  6. Chỉ đứng trên ghế thấp, chắc; với không tới thì để lần sơn lớn.

Sơn dặm thường lệch màu nhẹ vì tường cũ đã phai. Dặm trọn một mảng từ góc này tới góc kia sẽ đỡ lộ hơn là dặm một đốm giữa tường.

Làm thừa và làm đúng

Sơn nhà là khoản lớn, làm đúng lúc và đúng chỗ thì đỡ được nhiều. Mấy cặp dưới đây là những lựa chọn hay gặp.

  • Làm thừa: sơn lại cả nhà chỉ vì mặt tiền phai. Làm đúng: sơn mặt tiền và mặt hướng nắng trước, tường trong còn tốt thì để lần sau.
  • Làm thừa: sơn đè lên mảng phồng rộp cho đẹp trước Tết. Làm đúng: tìm nguồn ẩm, chống thấm, đợi khô, rồi mới sơn.
  • Làm thừa: đổi màu mới hoàn toàn khi chỉ cần làm mới. Làm đúng: giữ màu cũ để lần sau dặm dễ; đổi màu thì thường phải thêm lớp phủ.
  • Làm thiếu: sơn tường mà bỏ qua lan can, khung sắt gỉ. Làm đúng: sơn chống gỉ phần sắt cùng đợt, vì gỉ chảy xuống làm bẩn ngay mảng tường mới sơn.
  • Làm thiếu: không giữ sơn thừa. Làm đúng: giữ một ít trong thùng kín, ghi màu và ngày lên nắp để dặm những năm sau.

Ví dụ: nhà ống hướng tây, mặt tiền phai sau năm năm

Nhà ba tầng mặt tiền hướng tây, sơn lần cuối năm năm trước. Quẹt tay lên tường ngoài thấy bột trắng, mặt tiền nhạt hẳn so với tường hồi, chân tường tầng trệt có rêu, ban công tầng hai có một mảng phồng dưới bậu cửa. Trong nhà tường phòng khách còn đẹp, chỉ cầu thang và hành lang trầy nhiều ở độ cao vai.

Kế hoạch hợp lý: mùa khô năm nay mời thợ xử lý chống thấm mảng phồng dưới bậu cửa ban công trước, rồi sơn lại mặt tiền và chân tường tầng trệt cùng lan can sắt. Tường trong chỉ dặm cầu thang và hành lang, tự làm vào một ngày cuối tuần. Tường hồi và phòng ngủ ghi lại để xem lại sau hai năm. Toàn bộ ghi vào sổ, kèm mã màu và ảnh thùng sơn. Chia ra như vậy, nhà không phải dọn đồ cả ba tầng cùng lúc, thợ chỉ cần dựng giàn ở mặt tiền, và lần sơn sau có mốc riêng cho từng mặt tường thay vì một con số chung cho cả nhà.

Ghi sổ sơn: thứ hay bị quên nhất

Sơn là việc vài năm mới làm một lần, nên gần như không ai nhớ lần trước dùng màu gì, loại gì, ai sơn. Ghi một trang: ngày sơn, mặt tường nào, màu và mã màu, loại sơn lót và sơn phủ, số lớp, người làm, thời gian bảo hành họ cam kết. Dán kèm ảnh chụp thùng sơn để đọc lại tên dòng sơn khi cần mua thêm.

Mỗi năm một lần, thường trước mùa mưa, đi soát tường theo các dấu hiệu ở trên và ghi thêm một dòng: "mặt tiền phai rõ, quẹt tay có bột", "chân tường tầng trệt có rêu". Sau vài năm, bạn nhìn sổ là biết mặt nào xuống cấp nhanh, nên sơn mặt đó trước thay vì sơn cả nhà cùng lúc.

Nhà cho thuê thì chụp ảnh tường mỗi lần bàn giao và nhận lại. Cách này giúp tách hao mòn tự nhiên với hư hỏng do sử dụng, đỡ tranh cãi.

Câu hỏi thường gặp

Tường ngoài nhà bao lâu thì nên sơn lại?

Thường khoảng 5 đến 8 năm với nhà ở thông thường. Mặt tường hướng nắng gắt, nhà ven biển, nhà sát đường nhiều bụi có thể cần sơn lại sau khoảng 3 đến 5 năm. Hãy nhìn tình trạng thật của tường để quyết định.

Làm sao biết tường đã tới lúc cần sơn lại?

Quẹt tay thấy bột trắng, màu phai không đều giữa các mặt, sơn phồng rộp hay bong tróc, rêu mốc thành vệt. Sơn phồng thường báo hiệu nước đang vào tường nên cần xử lý chống thấm trước.

Mùa nào sơn nhà là tốt nhất?

Mùa khô ráo, không quá nắng gắt và tường đã khô hẳn. Miền Nam thường chọn mùa khô, miền Bắc chọn mùa thu và đầu đông, tránh mùa nồm; miền Trung tránh mùa mưa bão cuối năm.

Có thể tự sơn lại nhà không?

Có thể tự sơn dặm những mảng tường thấp trong nhà, đứng trên ghế thấp và chắc. Mặt tiền, tường ngoài, trần cao là việc trên cao cần giàn giáo và dây an toàn nên để thợ làm.

Sơn đè lên tường cũ có cần cạo hết lớp sơn cũ không?

Không cần cạo hết nếu lớp cũ còn bám chắc. Chỉ cần vệ sinh sạch, cạo phần bong tróc, xử lý vết nứt và chỗ ẩm, sơn lót ở chỗ đã xử lý rồi mới sơn phủ.

Nên ghi lại những gì sau mỗi lần sơn nhà?

Ngày sơn, mặt tường, tên màu và mã màu, loại sơn lót và sơn phủ, số lớp, người làm và thời gian bảo hành. Chụp ảnh thùng sơn và giữ lại một ít sơn thừa để dặm sau này.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138