Căn hộ chung cư không có mái, máng xối hay bể phốt riêng, nhưng vẫn cần một lịch bảo dưỡng theo mùa: phễu thoát sàn ban công và nhà tắm làm sạch khoảng 2–4 tuần một lần, ray cửa kính ban công lau khoảng mỗi tháng, gioăng nhà tắm và mạch gạch soát khoảng 3–6 tháng một lần, ống thoát nước ngưng điều hoà kiểm trước mùa nóng, và một lượt soát toàn căn mỗi năm trước mùa mưa. Phần ống đứng, hộp kỹ thuật, mặt ngoài toà nhà là việc của ban quản lý.
Điểm khác lớn nhất so với nhà đất là bạn sống trên và dưới nhà người khác. Phễu ban công tắc, gioăng nhà tắm hở có thể làm thấm sang trần căn hộ dưới; ngược lại, vết ố trên trần nhà bạn có thể đến từ căn trên. Biết rõ ranh giới trách nhiệm và ghi lại đầy đủ giúp xử lý nhanh, ít va chạm với hàng xóm.
Bảng lịch bảo dưỡng căn hộ chung cư
Bảng áp cho căn hộ có ban công, một hai nhà vệ sinh, điều hoà treo tường. Phân rõ phần chủ hộ làm và phần nên báo ban quản lý.
| Hạng mục | Bao lâu một lần (tham khảo) | Ai làm | Dấu hiệu cần làm sớm hơn |
|---|---|---|---|
| Phễu thoát sàn ban công, lô gia | 2–4 tuần, trước mùa mưa | Chủ hộ | Nước đọng sau mưa hắt, mùi hôi |
| Phễu thoát sàn nhà tắm | Hằng tuần đến 2 tuần | Chủ hộ | Nước rút chậm sau khi tắm |
| Ray, gioăng cửa kính ban công | Lau hằng tháng; xem gioăng 6 tháng | Chủ hộ; thay gioăng gọi thợ | Nước tràn vào sàn khi mưa gió |
| Gioăng bồn tắm, khe kính tắm, mạch gạch nhà tắm | 3–6 tháng | Chủ hộ soát; trám lại gọi thợ | Mạch gạch đen, gioăng bong, căn dưới báo ố trần |
| Ống thoát nước ngưng điều hoà | Trước mùa nóng | Thợ điều hoà khi bảo dưỡng | Nước nhỏ xuống tường trong nhà |
| Van tổng nước, van chặn dưới bồn rửa | 6–12 tháng, thử đóng mở | Chủ hộ | Van kẹt, rỉ nước ở chân van |
| Ống đứng, hộp kỹ thuật, mặt ngoài toà nhà | Theo kế hoạch toà nhà | Ban quản lý | Vệt nước trong hộp kỹ thuật, tường ngoài nứt |
Mốc trong bảng chỉ để tham khảo; nội quy và hướng dẫn sử dụng căn hộ của toà nhà là căn cứ, nhất là về phần sở hữu chung và việc thi công trong căn hộ.
Ranh giới: cái gì của bạn, cái gì của toà nhà
Phần của chủ hộ. Thường gồm mọi thứ bên trong căn hộ từ điểm đấu nối trở vào: ống nhánh, thiết bị vệ sinh, phễu thoát sàn, gioăng, cửa, ban công, điều hoà và thiết bị điện trong căn. Hư hỏng ở đây gây thấm xuống căn dưới thì chủ hộ chịu trách nhiệm xử lý.
Phần của toà nhà. Thường gồm ống đứng cấp thoát nước chung, trục kỹ thuật, tường bao và mặt ngoài, mái, thang máy, hệ thống chữa cháy chung. Thấy dấu hiệu ở những chỗ này thì báo ban quản lý bằng văn bản hoặc qua kênh chính thức của toà nhà, kèm ảnh.
Chỗ giáp ranh. Điểm nối giữa ống nhánh và ống đứng, hộp kỹ thuật nằm trong căn hộ, cửa kính ban công là phần riêng nhưng nằm trên mặt ngoài. Hỏi ban quản lý và đọc hướng dẫn sử dụng căn hộ để biết toà nhà của bạn quy định thế nào; mỗi nơi có thể khác.
Khi thấy ố trần. Chụp ảnh có ngày, báo ban quản lý và gặp chủ căn trên. Ban quản lý thường phối hợp kiểm tra nguồn nước. Đừng tự đục trần khi chưa biết nguồn.
Theo mùa trong năm
Trước mùa mưa: làm sạch phễu ban công và lô gia, lau ray cửa kính và khơi lỗ thoát nước nhỏ ở ray dưới, kiểm gioăng cửa. Căn hộ tầng cao hứng mưa hắt mạnh hơn nhà đất nhiều, nước tràn qua ray vào sàn gỗ là chuyện hay gặp. Dời đồ khỏi sát chân cửa kính ban công, đặt thảm thấm ở chân cửa.
Trước mùa nóng: hẹn thợ bảo dưỡng điều hoà, nhờ kiểm luôn ống thoát nước ngưng. Ống thoát nối vào ống thoát chung của toà nhà hay xả ra ban công, nếu tắc thì nước nhỏ xuống tường trong nhà hoặc tràn ra ban công nhà dưới. Cục nóng đặt ở ban công hoặc vị trí riêng của toà nhà: giữ quanh cục nóng thông thoáng, không chất đồ.
Mùa nồm (với chung cư miền Bắc): đóng kín cửa ban công những ngày nồm, chạy hút ẩm hoặc chế độ làm khô. Sàn gỗ và tủ âm tường sát vách ngoài là chỗ dễ ẩm nhất. Trước bão: mang hết chậu cây, giá phơi, đồ treo ngoài lan can vào trong, làm theo thông báo của ban quản lý. Tầng cao gió mạnh hơn nhiều, đồ rơi từ ban công rất nguy hiểm cho người bên dưới.
Soát nhà tắm nửa năm một lần: bảy bước
Nhà tắm là nguồn thấm xuống căn dưới hay gặp nhất. Một lượt soát khoảng hai mươi phút giúp phát hiện sớm.
- Nhìn mạch gạch sàn và tường quanh vòi sen: mạch đen nhẹ thì lau, mạch nứt, rỗ, bong thì ghi lại.
- Xem gioăng silicon quanh bồn tắm, khay tắm, chân kính tắm, chân bồn cầu: chỗ bong mép, ngả màu đen ăn sâu là gioăng đã hết tác dụng.
- Gỡ lưới phễu thoát sàn, lấy tóc, rửa sạch; đổ một xô nước xem rút nhanh hay chậm.
- Kiểm dưới bồn rửa mặt: ống xả, ống cấp, van chặn có rỉ nước, tủ dưới bồn có ẩm, phồng không.
- Thử đóng mở van chặn dưới bồn rửa và van cấp bồn cầu, để khi có sự cố bạn khoá được ngay.
- Nhìn trần nhà tắm nếu có ô thăm: vệt nước, ống rỉ.
- Ghi lại kết quả. Gioăng cần làm lại thì để thợ cạo bỏ lớp cũ và bơm lớp mới, sau đó không dùng nước khu đó theo thời gian thợ dặn.
Nếu căn dưới báo thấm và bạn đã soát mà không thấy gì, mời thợ hoặc ban quản lý kiểm tra bằng cách thử nước từng khu. Đừng tự đục sàn nhà tắm, việc này cần thợ và thường phải đăng ký thi công với ban quản lý.
Những việc chủ hộ hay làm thừa hoặc bỏ sót
Chung cư có ban quản lý nên nhiều người nghĩ mọi thứ đã có người lo. Ngược lại, có người lại tự làm những việc không được phép.
- Bỏ sót: không biết van tổng nước của căn nằm ở đâu. Khi vỡ ống, mỗi phút chậm là nước thêm xuống căn dưới. Tìm và thử van ngay tuần đầu dọn vào.
- Bỏ sót: để phễu ban công lâu không dọn, lá cây và bụi tích lại, mưa lớn nước tràn vào nhà và thấm xuống dưới.
- Bỏ sót: không báo ban quản lý vết nứt ở tường ngoài, vết nước trong hộp kỹ thuật vì nghĩ không phải việc của mình. Báo sớm là cách bảo vệ chính căn hộ của bạn.
- Làm thừa: tự cải tạo, khoan đục tường, đổi vị trí thiết bị vệ sinh mà không đăng ký. Đa số toà nhà yêu cầu đăng ký thi công; tự ý làm dễ ảnh hưởng chống thấm và kết cấu chung.
- Làm thừa: đổ hoá chất thông cống mạnh xuống phễu định kỳ. Ống thoát chung toà nhà nhận hết, không cần và không nên.
Giữ số liên lạc của bộ phận kỹ thuật toà nhà trong sổ, cùng hướng dẫn sử dụng căn hộ do chủ đầu tư bàn giao.
Căn hộ để trống, cho thuê, hoặc chủ hộ đi xa
Trước khi đi vắng dài ngày. Khoá van tổng nước, ngắt aptomat những thiết bị không cần chạy, rút phích bình nóng lạnh. Đổ thêm nước vào các phễu thoát sàn để giữ lớp nước chặn mùi, đóng kín cửa ban công. Báo ban quản lý và để lại số liên lạc của người thân có thể vào căn hộ khi khẩn cấp.
Khi quay lại. Mở van tổng từ từ, đi một vòng xem các điểm nối có rỉ không, xả vòi vài phút cho nước cũ chảy hết. Đổ nước vào phễu, mở cửa cho thoáng, xem trần và sàn có vệt nước mới.
Căn hộ cho thuê. Khi bàn giao, chỉ cho người thuê vị trí van tổng, aptomat, và dặn rõ việc nào họ tự làm (dọn phễu, lau ray), việc nào phải báo chủ (gioăng bong, rỉ nước, điều hoà nhỏ nước). Ghi vào hợp đồng hoặc biên bản bàn giao. Mỗi sáu tháng hẹn ghé một lần cùng thợ điều hoà hoặc tự soát nhà tắm, có ảnh có ngày.
Căn hộ của bố mẹ già ở một mình. Con cái nên giữ một bản sổ căn hộ, đặt nhắc trên lịch điện thoại của mình cho các mốc, và nhờ ban quản lý báo ngay khi có sự cố thấm hoặc rò nước. Những việc cúi thấp, đứng ghế như lau ray trên cao, dọn phễu ban công thì để con cháu làm khi về thăm.
Ghi sổ căn hộ và một ví dụ
Sổ căn hộ nên có ba phần. Phần một là thông tin cố định: vị trí van tổng nước, aptomat tổng, hộp kỹ thuật, nội quy thi công. Phần hai là lịch định kỳ theo bảng ở trên. Phần ba là nhật ký: ngày, việc, ai làm, ảnh, và mọi lần báo ban quản lý hoặc làm việc với hàng xóm về thấm nước, ghi rõ ngày báo và ngày được trả lời.
Ví dụ một căn hai phòng ngủ ở tầng mười hai, gia đình ba người, có con nhỏ. Lịch của nhà này: phễu ban công dọn hai tuần một lần vì ban công trồng cây, phễu nhà tắm dọn hằng tuần; ray cửa kính lau đầu tháng; nhà tắm soát vào tháng ba và tháng chín; thợ điều hoà hẹn tháng tư, nhờ kiểm luôn ống thoát nước ngưng; lưới an toàn ban công và chốt cửa kính kiểm mỗi quý vì có trẻ nhỏ. Mọi mốc đặt nhắc trên lịch điện thoại của cả hai vợ chồng, để ai rảnh thì người đó làm.
Câu hỏi thường gặp
Căn hộ chung cư cần bảo dưỡng những gì theo mùa?
Chủ yếu là phễu thoát sàn ban công và nhà tắm, ray và gioăng cửa kính ban công, gioăng và mạch gạch nhà tắm, ống thoát nước ngưng điều hoà, van nước. Trước mùa mưa và trước mùa nóng là hai mốc nên soát kỹ nhất.
Trần nhà bị ố do căn hộ phía trên thì xử lý thế nào?
Chụp ảnh có ngày, báo ban quản lý qua kênh chính thức và trao đổi với chủ căn trên. Ban quản lý thường phối hợp kiểm tra nguồn nước. Không tự đục trần khi chưa xác định được chỗ thấm.
Ống đứng thoát nước trong căn hộ bị rỉ thì ai sửa?
Ống đứng thường thuộc phần sở hữu chung nên báo ban quản lý toà nhà xử lý. Ống nhánh từ điểm đấu nối vào căn hộ thường là phần của chủ hộ. Mỗi toà nhà có thể quy định khác, hãy đọc hướng dẫn sử dụng căn hộ.
Bao lâu nên soát nhà tắm để tránh thấm xuống nhà dưới?
Khoảng 3 đến 6 tháng một lần: xem mạch gạch, gioăng silicon quanh bồn và kính tắm, phễu thoát sàn, ống dưới bồn rửa. Gioăng bong hay mạch nứt thì để thợ làm lại sớm, trước khi căn dưới báo thấm.
Vì sao cần biết vị trí van tổng nước của căn hộ?
Khi vỡ ống hoặc rò nước lớn, khoá van tổng ngay giúp giảm nước tràn sàn và thấm xuống căn dưới. Nên tìm và thử đóng mở van này ngay khi dọn vào, rồi thử lại khoảng 6 đến 12 tháng một lần.
Muốn sửa nhà tắm trong căn hộ có cần báo ban quản lý không?
Đa số toà nhà yêu cầu đăng ký thi công trước khi khoan đục, sửa sàn hay đổi vị trí thiết bị vệ sinh. Việc này giúp bảo vệ lớp chống thấm và kết cấu chung, đồng thời tránh tranh chấp với hàng xóm.